Ze is zelf niet betrokken bij de onderhandelingen maar Maria Leptin heeft er wel „een sterke mening over”. De koek moet „veel groter”, aldus Leptin, voorzitter van de prestigieuze European Research Council (ERC), die beurzen verstrekt voor wetenschappelijk onderzoek en innovatie. „Ons budget is maar een piepklein deel van de EU-begroting, zeker als je het vergelijkt met de investeringen van China of de Verenigde Staten in wetenschap. Make the cake bigger, dat moet het doel zijn als Europa voorop wil lopen met onderzoek en innovatie.”
In Brussel zijn de onderhandelingen geopend over een nieuwe begroting voor het Europese Horizon-programma, dat voorziet in financiering van wetenschappelijk onderzoek en innovatie, waaronder de ERC. De huidige begroting voor het hele programma bedraagt voor zeven jaar in totaal zo’n 95 miljard euro, te verdelen onder aanvragers in de lidstaten. Europese Commissie-voorzitter Ursula von der Leyen, een pleitbezorger van het programma, wil de Horizon-begroting voor 2028-2035 verhogen naar 175 miljard en de ERC-begroting (nu 16 miljard) bijna verdubbelen. Het Europees Parlement pleitte zelfs voor 200 miljard. De lidstaten moeten nog met het voorstel van Von der Leyen instemmen in de besprekingen, die naar verwachting pas volgend jaar worden afgerond.
De Duitse Leptin (72), sinds 2021 president van de ERC, is blij met de steun van Von der Leyen, zei ze op werkbezoek in Den Haag, maar eigenlijk zou de begroting nog een stuk hoger moeten zijn.
„Voor alle duidelijkheid, ik ben niet betrokken bij de onderhandelingen en de European Research Council evenmin. Die zijn echt een taak van de lidstaten. Wij ontvangen de begroting, we beslissen er niet over. Niet meer dan dat. Ik heb er wel een sterke mening over. Von der Leyen heeft gezegd dat ze wetenschappelijk onderzoek een kerntaak van Europa wil maken, dat is mooi. Maar het plafond, of dat nu iets minder of meer dan 200 miljard wordt, is wat ons betreft willekeurig, we zouden véél meer kunnen doen. Vergeleken met China en de VS geven we echt veel minder uit aan onderzoek. Maar goed, laten we dankbaar zijn dat dit voorstel in elk geval op tafel ligt.”
„De lidstaten beslissen en we hebben gezien dat hun inbreng nu al leidt tot een daling van de totale voorgestelde EU-begroting, dus dat zal waarschijnlijk ook gevolgen hebben voor ons. Maar het gaat niet alleen om ons, ook nationale investeringen van de lidstaten zouden fors omhoog moeten gaan. Uit Nederland krijg ik positieve signalen, nu het kabinet goddank eerdere bezuinigingen heeft teruggedraaid. Dat wil ik graag aanmoedigen. Jullie zijn in Europa een leidend land op dit gebied en ik ga ervan uit dat jullie dat willen blijven. Nederland won de meeste ERC-beurzen in verhouding tot de bevolkingsgrootte.”
„Luister, ik ben geen politicoloog en ik heb geen kristallen bol. Maar ik zie de peilingen, in Duitsland, Frankrijk en andere landen. Misschien blijkt het onnodig, maar ik zie een echte bedreiging. Kijk naar Amerika, hoe snel daar zaken gebeuren en dingen gezegd worden die je niet voor mogelijk had gehouden. Daar maak ik me zorgen over.”
„Populistische politici hebben niet per se moeite met wetenschap of onderzoek, maar wel met Europa. Zij vinden dat financiering van wetenschappelijk onderzoek het best in eigen huis kan gebeuren, op nationaal niveau. Dat is een misvatting. Ze gaan er compleet aan voorbij dat internationale competitie op zichzelf waardevol is, het leidt ertoe dat de beste ideeën naar boven komen. Maar goed, ook met het oog op hun kritiek is het belangrijk dat de ERC een onafhankelijk en permanent instituut wordt, wat op termijn ook de bedoeling is.”
„Tot op zekere hoogte, maar niet enorm. We zien een relatieve toename in aanvragen van Amerikaanse wetenschappers, maar in absolute aantallen is het beperkt, zo’n honderd tot honderdvijftig.”
„Over de deelname aan Horizon van lidstaten of geassocieerde staten zoals Israël beslist de EU, daar gaan wij niet over. We hebben daar geen zeggenschap over en daar moet ik ook geen mening over geven. Maar wat militaire toepassingen betreft, want dat was het punt, het onderzoek dat wij financieren is vooral laag-technologisch, dat kun je niet zomaar toepassen. Militair onderzoek is sowieso uitgesloten.”
„Ja! Natuurlijk is dat een probleem. Wij krijgen vaak de kritiek dat we elitair zijn. Maar dat is de prijs die je betaalt voor een aanzienlijke beurs voor standaard vijf jaar, waarin je een grote vrijheid hebt. Nationale regeringen doen het vaak anders, die willen meer mensen financieren, met kleinere beurzen. Je kunt je afvragen of dat verstandig is want je krijgt dan uiteraard meer bureaucratie. Je kunt kortere beurzen geven dan wij en dus meer mensen bedienen, maar stop dan op zijn minst met die eis om eindeloze verslagen en verantwoordingen te schrijven. Laat die mensen gewoon aan de slag gaan, laat ze met rust.”
Source: NRC — This article was automatically imported from the source. Read full article at original source →
