Een boek dat over Britney Spears gaat, maar toch ook niet: deze boeken mag je niet missen

Britney Spears is het symbool van hoe een kapitalistische industrie een individu kan vermorzelen. Corpus Britney van Dominique De Groen gaat over de zangeres, en toch ook weer niet. Wat verzonnen is en wat niet loopt dwars door elkaar, in een duizelingwekkend en onophoudelijk fascinerend romandebuut. De roman begint met een nieuwe zaak voor paranormaal detective Malayney Melkzuur. Er is iemand op mysterieuze wijze spoorloos verdwenen, een Amerikaanse vrouw die Bella Goth heet, actrice van vergeetbare rolletjes in horrorfilms van het B-garnituur, die als twee druppels water lijkt op Britney Spears. Het lezen van deze roman is een uitputtingsslag, maar ook een fascinerend plezier waar je geen genoeg van kunt krijgen.

In zijn nieuwe roman vertelt de Nederlands-Roemeense schrijver Stefan Popa een verhaal vol verrassende vondsten over de bewoners van een eiland dat in 1970 onder water verdween. Het eiland in kwestie, Ada Kaleh, heeft echt bestaan. Het in de Donau gelegen stuk land verdween in 1970 onder water omdat er in de nabijheid een waterkrachtcentrale werd geopend. Vergelijkbaar fris en kwiek als in zijn eerdere werk voert Popa in De laatste eilanders een drietal tieners op, die op Ada Kaleh opgroeien vlak voor de ongewenste onderdompeling. Behalve de komst van de waterkrachtcentrale is de roman ook een verhaal over liefde, jaloezie en wraak. Popa is een heel fijne schrijver en het zal eens tijd worden dat er meer mensen zijn die dat zien.

In haar nieuwe, imponerende roman vertelt Jannah Loontjens over de liefde tussen een drugsdealer en een getrouwde vrouw, die elkaar kennen uit hun jeugd in Scheveningen. Vooral de psychologische spanning maakt het boek de moeite waard. Zev komt uit Scheveningen, uit de arme buurt rondom de haven. Gala woont bij haar moeder, is even arm als iedereen in de buurt en wordt net als de meeste anderen aan haar lot overgelaten, maar er zijn boeken in huis en haar moeder heeft contact met kunstenaars en acteurs. De portretten die Gala en Zev van elkaar en zichzelf schetsen als ze het contact als volwassenen weer herstellen zijn allesbehalve eenduidig. Loontjens geeft heel precies een wirwar weer, aan herinneringen, acties en motieven. Ook biedt de roman knap inzicht in hoe het eraan toegaat in de drugshandel.

Wie zichzelf daadwerkelijk durft te onderzoeken, kan niet ontsnappen aan de indruk dat een identiteit uit een eindeloze reeks variaties bestaat en dat je nooit volledig bij een groep kunt horen. Dat laat Rashid Novaire subtiel zien in zijn fraaie nieuwe roman. Als Achtentwintig letters iets niet is, dan is het een verhaal met klip-en-klare verhoudingen en uitgekristalliseerde karakters. De roman is teder geschreven en heeft even tijd nodig om zijn kracht te tonen, maar het centrale idee erachter is tamelijk ontvlambaar: je kunt wel willen streven naar individuele identitaire eenheid, maar dan moet je wel ophouden met denken en, in het geval van deze roman, zoeken.

Meteen de grootste prijs: de Vlaamse debutant Sarah de Koning ontvangt voor de dichtbundel Tekstielen de Johan Polak Poëzieprijs. In de gedichten wordt afgetast hoe het ik zich tot de ander verhoudt en voortdurend mee verandert. Liefde en verlangen vuren de gedichten aan. Deze gedichten zien eruit als korte prozafragmenten, wat een losse, nonchalante indruk wekt. Maar de inhoud van deze poëzie is dat allerminst. Een klankrijke beeldtaal, met archaïsche en beeldschone frasen, geeft een intense, stormachtige binnenwereld weer.

In deze recent vertaalde autobiografische roman, waarvoor Zora del Buono de Schweizer Buchpreis 2024 ontving, beschrijft ze de leegte die de plotselinge dood van haar vader – ze was pas acht maanden oud – achterliet. Manfredi del Buono, een 33-jarige arts van Italiaanse komaf, stierf in 1963 na een frontale botsing op een weg in een bergachtig gebied in de buurt van het Walenmeer. Del Buono weet dit verhaal over rouw en verlies op een geheel eigen manier tot een prachtig, onsentimenteel geheel te brengen. Ze blijkt zelfs in staat om de meest pijnlijke gedachten op een uiterst lichte toon over te brengen.

De nieuwe roman van Ali Smith is opnieuw ingenieus, geëngageerd en gelaagd. Als je het iemand toevertrouwt de huidige wereld scherpzinnig te duiden dan is het Ali Smith. Glyph is een van de eerste romans – wellicht zelfs dé eerste – over de westerse houding ten aanzien van Gaza. In de roman volgt het ene gruwelijke en indrukwekkende verhaal het andere op. Spoken uit het verleden doemen voortdurend op. De verhalen vormen samen een weergaloos geheel. Glyph laat zien hoe lang verhalen doorwerken in de morele keuzes die we maken. Iedereen weet wel dat verhalen vormend zijn, Ali Smith is iemand die je dat ook laat voelen.

Het is misschien wennen van Luca Mattía Duyvendak (1997) zou je een memoir kunnen noemen, maar diens – de auteur is trans en non-binair – boek is veel meer dan dat. Duyvendak fileert één voor één alle vooroordelen over trans personen. Dat is interessant, zeker voor een niet-trans publiek, tot wie Duyvendak zich nadrukkelijk richt. Maar interessant is vooral wat die tussendoor ook doet: rauw en openhartig het verhaal van diens eigen transitie vertellen.

Wat gebeurt er met je als je helemaal niet meer kunt slapen en niets helpt? Samantha Harvey schreef er met Het vormeloze ongemak een rauw boek over. Ze trekt de lezer mee in haar eigen, overvolle associatieve denkwereld. Gekmakend is haar situatie, want Harvey doet werkelijk geen oog dicht. En dus probeert ze, starend naar het plafond, als ‘een soort archeoloog in zichzelf te graven’. Uiteindelijk is er maar één ding dat haar op de been houdt: schrijven. Alleen dan lijkt ze haar ‘ik’ te kunnen ontvluchten en werkt ze „vanuit een onderbewuste vormloosheid, open en vluchtig”.

Grenzend aan liefde van Karin Amatmoekrim komt binnen als een mokerslag. In dit ongure tijdsgewricht waarin extreemrechts groeit en de democratie lijkt te wankelen, geeft zij richting: weg van de misère, naar het licht toe. Eerst stompt ze wel even alle lucht uit je longen, met enkele snoeiharde hoofdstukken over het morele faillissement van de westerse wereld. Haar boek knuppelt zonder wrok neer, maar om de lezer daarna liefdevol op te pakken met een troostende, hoopvolle boodschap over een sombere toekomst, die we mogelijk samen nog kunnen afwenden. Met empathie, fatsoen, mededogen en liefde. Juist als alles verloren lijkt. Het is een moedig, inspirerend appèl.

In haar nieuwe boek gaat de Turkse schrijver Ece Temelkuran op zoek naar een herdefiniëring van wat een thuis is en of er manieren zijn om het thuis dat je achterlaat te behouden. Nation of strangers, dat in Nederlandse vertaling een Engelstalige titel heeft meegekregen, is een boek om van wakker te liggen. Temelkuran vertelt over haar eigen ontheemdheid, over de morele prijs die ze betaalt om te overleven en over haar schuldgevoel na haar vertrek uit Turkije  omdat ze zich telkens afvraagt of ze wel genoeg heeft gedaan om zich te verzetten tegen politieke onderdrukking. Haar zoektocht in verschillende Europese steden blijkt een reis naar „het ontheemde hart van de mensheid”.

In Blijf in leven schetst Ian Buruma aan de hand van brieven, dagboeken en interviews een beeld van het dagelijks leven in de jaren 1939-1945 in Berlijn, de stad waar zijn (Nederlandse) vader werkzaam was als dwangarbeider. Omdat hij laat zien hoe Berlijners reageren op nieuws van het front én de nazipropaganda is het boek eigenlijk ook een beknopte geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog. Aan de hand van een breed scala aan bronnen weet hij zo een levendig beeld op te roepen van Berlijn in de oorlogsjaren.

Wat te doen wanneer fundamentele waarden als vrijheid, tolerantie en pluralisme onder druk staan? In Vrouwen in duistere tijden schetst filosofe Alicja Gescinska het leven en werk van tien vrouwen, zoals Hannah Arendt, Simone Weil, Etty Hillesum en Rosa Luxemburg, die „het kwaad in de ogen hebben gekeken en hun rug recht hebben gehouden”. Dat heeft ook belangrijke implicaties voor het hier en nu. De mens leeft niet in een historisch vacuüm. Je kunt het huidig tijdsgewricht alleen begrijpen in relatie tot het verleden.

Source: NRC — This article was automatically imported from the source. Read full article at original source →