Rusland beschuldigt Oekraïne van doden van vijf burgers bij aanvallen op de grensregio Belgorod

Volgens Rusland zijn bij Oekraïense drone-aanvallen op de regio Belgorod vier vrouwen en één jongen gedood. Ook zouden 23 mensen gewond zijn geraakt. Dat meldt persbureau Reuters op maandag, op basis van Telegramberichten van de gouverneur van de regio Belgorod, Alexander Shuvayev.

Volgens de berichten zou een Oekraïense drone een passagiersbus in de stad Sjebekino hebben geraakt. De stad ligt aan de grens met Oekraïne en is vaker doelwit van Oekraïense aanvallen. Het persbureau zegt de beschuldigingen, waarop Kyiv nog niet heeft gereageerd, niet onafhankelijk te kunnen verifiëren.

Ook zou Oekraïne in de nacht van zondag op maandag meer dan vierhonderd drones naar Moskou hebben gestuurd. De meeste werden ver van de stad al onderschept – zo’n 85 werden dichterbij Moskou uitgeschakeld, aldus de burgemeester van Moskou, Sergej Sobjanin. Sobjanin meldt op maandagavond op zijn Telegramkanaal dat het Russische ministerie van Defensie nog eens acht drones die onderweg waren naar de Russische hoofdstad onderschepte.

Oekraïne voert vaker drone-aanvallen uit op Rusland, zoals hier in Podolsk, in de regio Moskou, 20 juli 2026

Bij een Russische raketaanval op een vrachtschip in de buurt van de Zuid-Oekraïense havenstad Odesa zijn zondag zeker tien mensen gedood. Dat meldt persbureau Reuters maandag op basis van Oekraïense functionarissen, nadat de Oekraïense marine zondag op Telegram al zeker vijf doden meldde.

Rusland viel het schip Golden Leo aan met drie kruisraketten, vlak nadat het in Odesa was volgeladen met graan, zo meldde de Oekraïense marine. Het schip voer met een Indiase en Syrische bemanning onder de vlag van het West-Afrikaanse Guinee-Bissau. Oekraïense hulpdiensten zochten de hele nacht naar bemanningsleden. Negen van hen kwamen om, net als een marinier die het schip begeleidde. De acht andere bemanningsleden konden worden gered.

Moskou heeft zich niet over de aanval uitgelaten, maar Rusland en Oekraïne vallen elkaar de afgelopen dagen vaker aan in en rond de Zwarte Zee en de Zee van Azov, belangrijk voor zowel de Oekraïense als de Russische graanexport. Rusland zegt maandag dat het in de nacht van zondag op maandag brandstofreservoirs in de haven van Odesa aanviel. Volgens Reuters kan Oekraïne door Russische aanvallen inmiddels een derde minder graan uitvoeren dan gebruikelijk via de Zwarte Zee. Ook de Russische graanexport via de Zee van Azov staat door Oekraïense aanvallen onder druk.

In de nacht van zondag op maandag stuurde Oekraïne ook vierhonderd drones richting de Russische hoofdstad Moskou. De meeste daarvan werden onderschept. Nabij een vliegveld raakten zeven mensen gewond. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky schrijft op X dat een oliedepot en logistieke faciliteiten zijn getroffen op meer dan 400 kilometer van de grens.

Zelensky spreekt van „gerechtvaardigde reacties” op Russische aanvallen op „onze steden”, verwijzend naar de hevige Russische aanvallen van afgelopen weekend op onder meer de Oekraïense hoofdstad Kyiv.

Vrachtschip Golden Leo na de Russische aanval.

Na de nachtelijke grootschalige luchtaanval van Rusland op de Oekraïense hoofdstad Kyiv, melden Oekraïense media zondagmiddag ook dodelijke aanvallen in andere delen van het land. In totaal zijn zondag twintig mensen gedood, zo schrijft nieuwsmedium Kyiv Independent, en zijn ten minste 114 mensen gewond geraakt.

In de nacht van zaterdag op zondag voerde Rusland al een groot luchtoffensief uit met 41 raketten en 125 drones, voornamelijk op de Oekraïense hoofdstad Kyiv. Daarbij doodden de Russische bommen één persoon en raakten zestien mensen gewond.

De Oekraïense luchtmacht stelde zondagochtend rond negen uur Nederlandse tijd dat Russische drones nog steeds in het Oekraïense luchtruim zouden zijn. Enkele uren later viel Rusland noordelijke steden grenzend aan Rusland aan, waaronder Kharkiv – na Kyiv de grootste stad in Oekraïne. Daar werden volgens persbureau Reuters vier mensen gedood. Negen mensen liggen volgens de Kyiv Post in het ziekenhuis, drie van hen zijn er ernstig aan toe. Ook in zuidelijke steden als Odesa en Kherson werden mensen door Russische aanvallen gedood en raakten tientallen mensen gewond.

In de nasleep blijkt de schade in Kyiv zondagmiddag groot. Russische projectielen raakten wooncomplexen, magazijnen, een supermarkt en een studentenflat, meldt persbureau Reuters op basis van de burgemeester van Kyiv.

Oekraïne viel zondagochtend Russische oliefaciliteiten in de regio Stravopol aan, en trof drie Russische schaduwvloot-tankers op de Zwarte Zee.

Een Oekraïense reddingswerker spreekt met een bewoner van Kyiv na de nachtelijke Russische luchtaanvallen op de Oekraïense hoofdstad op 19 juli.

Wooncomplexen in Kyiv raakten flink beschadigd na de Russische luchtaanvallen van zaterdag 18 op zondag 19 juli.

Het Russische luchtoffensief op de Oekraïense hoofdstad Kyiv veroorzaakte branden in verschillende delen van de stad op 19 juli.

Bewoners van Kyiv ruimen puin en bedorven voedsel op bij een markt in Kyiv na de Russische luchtaanval op de Oekraïense hoofdstad, 19 juli.

Een bewoner in Kyiv ruimt de schade in zijn appartement op nadat Rusland de Oekraïense hoofdstad bestookte in de nacht van zaterdag 18 juli op zondag 19 juli.

Bewoners van Kyiv gingen de straat op om te bekijken hoeveel schade de Russische luchtaanvallen in hun stad hebben aangericht, 19 juli.

Reddingswerkers in Kyiv kwamen op verschillende plekken in actie nadat Rusland de Oekraïense hoofdstad met raketten en drones bestookte, zoals bij deze brand op 19 juli.

Russische raketten en drones richtten grote schade aan in gebouwen en veroorzaakten branden in Kyiv, de Oekraïense hoofdstad, 19 juli.

De Russische krijgsmacht heeft een grote luchtaanval met ballistische raketten en drones uitgevoerd op Oekraïne in de nacht van zaterdag op zondag. De Oekraïense luchtmacht telde 41 raketten en zeker 125 drones, zo schrijft het op Telegram. De hoofdstad Kyiv was het voornaamste doelwit.

De aanval is een van de grootste aanvallen die Rusland op Oekraïene uitvoerde sinds de Russische invasie in 2022, schrijft president Volodymyr Zelensky zondagochtend op X. Bij de aanvallen is tot nu toe een persoon gedood, vijftien anderen raakten gewond.

De Oekraïense luchtmacht schrijft 18 raketten en 108 drones te hebben neergehaald. Volgens de Kyiv Independent begon de aanval om 01:30 uur lokale tijd (00:30 uur Nederlandse tijd) en is deze rond 10 uur ’s ochtends Oekraïense tijd (9 uur Nederlandse tijd) nog niet voorbij. Zondagochtend stelde ook de Oekraïense luchtmacht dat „verschillende vijandelijke” drones nog steeds in het luchtruim zijn.

De aanvallen zijn mogelijk een reactie op eerdere Oekraïense droneaanvallen in Rusland. In de nacht van vrijdag op zaterdag werden twee distributiecentra van de Russische online retailgigant Wildberries geraakt door Oekraïense drones, zo stellen Russische autoriteiten. Daarbij zouden acht medewerkers van het retailbedrijf zijn gedood, en raakten meer dan vijftig mensen gewond. Volgens Oekraïne waren de aanvallen onderdeel van de campagne om Russische oorlogsinfrastructuur te verzwakken: de distributiecentra zouden ook gebruikt worden om het Russische leger te bevoorraden.

Rusland heeft een van de grootste luchtaanvallen uitgevoerd op de Oekraïense hoofdstad Kyiv sinds de Russische invasie in 2022.

Bij Oekraïense droneaanvallen zijn in de nacht van vrijdag op zaterdag twee distributiecentra van de Russische online retailgigant Wildberries geraakt. Dat zeggen de Russische gouverneurs Jevgeni Pervysjov en Andrej Vorobjov in berichten op Telegram. Acht medewerkers van Wildberries zouden hierbij zijn gedood. In totaal raakten meer dan vijftig mensen gewond, aldus de gouverneurs.

Volgens Pervysjov, die onder sancties van westerse landen staat en lid is van dezelfde politieke partij als Vladimir Poetin, waren de gedode medewerkers bezig met een nachtdienst in een magazijn in Kotovsk, een stad gelegen zo’n 475 kilometer ten zuiden van Moskou. Door de aanval zou er brand zijn ontstaan. „Ze stierven ter plekke”, schrijft hij op Telegram. 24 mensen zouden gewond zijn geraakt.

Op verschillende Telegrampagina’s zijn beelden verspreid waarop te zien is dat het distributiecentrum in brand staat. Volgens Pervysjov is de brand inmiddels geblust.

Wildberries is de grootste online winkel van Rusland, vergelijkbaar met Amazon of het Nederlandse Bol. Het andere distributiecentrum dat zou zijn aangevallen ligt in Elektrostal, een stad dichter bij Moskou, zo’n 400 kilometer ten noorden van Kotovsk. Hier zouden eveneens 24 mensen gewond zijn geraakt, schrijft Andrej Vorobjov, gouverneur in de regio Moskou, op Telegram.

De schade voor Wildberries door de droneaanvallen wordt geschat op ruwweg 50 miljard roebel (zo’n 550 miljoen euro), schrijft het onafhankelijke Russische nieuwsmedium Meduza.

Volgens Oekraïne waren de aanvallen onderdeel van de campagne om Russische oorlogsinfrastructuur te verzwakken – tijdens de droneaanval van vrijdagnacht werd ook een olieraffinaderij nabij Moskou aangevallen. Over de distributiecentra zegt president Zelensky op X dat deze door Rusland werden gebruikt „om onder sancties vallende onderdelen voor de productie van drones en navigatieapparatuur te leveren”.

Het is aannemelijk dat de distributiecentra inderdaad ook gebruikt worden voor oorlogsdoeleinden. Zeker nu goedkope consumententechnologie, zoals drones en batterijen, een belangrijke rol in de oorlog spelen. Hoewel het volgens de website van Wildberries officieel verboden is wapens en militair gerelateerde goederen aan te bieden, heeft het bedrijf een enorm logistiek netwerk, dat makkelijk ingezet kan worden om het leger te bevoorraden.

Het lijkt erop dat Wildberries de aanvallen op zijn distributiecentra zag aankomen. Begin juli voegde het bedrijf volgens Meduza een clausule toe aan de contracten die het heeft met winkels die via het bedrijf spullen verkopen, waardoor Wildberries niet aansprakelijk gesteld kan worden bij „schade door een droneaanval”.

Dit artikel is aangevuld met de aanval op de olieraffinaderij nabij Moskou en meer informatie over de schade aan de distributiecentra.

Brand bij een olieraffinaderij nabij Moskou na een Oekraïense droneaanval, 18 juli 2026.

De Oekraïense minister van Defensie Mychajlo Fedorov is na slechts zes maanden in zijn rol weggestuurd door president Volodymyr Zelensky. Dat bevestigt Fedorov zelf op zijn Telegram-account, na berichtgeving door de Kyiv Independent en Financial Times (FT) op basis van anonieme Oekraïense bronnen. Zelensky reageerde woensdag nog niet meteen op vragen van journalisten over Fedorov, maar zei wel dat hij wil dat het Oekraïense leger „verenigd” is en „op één lijn zit”.

De beslissing om Fedorov weg te sturen werd genomen na een bijeenkomst van Zelensky, de defensieminister en topcommandant Oleksandr Syrsky, schrijft de Kyiv Independent. Politicoloog Volodymyr Fesenko zegt tegen dat medium dat er frictie zou zijn tussen Fedorov en Syrsky. „Niet iedereen is blij met Fedorovs voorstellen voor hervorming van het leger, en dan met name zijn plannen om de werkwijze van het ministerie van Defensie grondig te herzien.”

Fedorov was een jonge en populaire minister in het kabinet van Zelensky. Hij was sinds 2019 minister, eerst van Digitale Transformatie en sinds januari dit jaar van Defensie. Aan het begin van zijn termijn als defensieminister zei Fedorov al dat hij meer wilde inzetten op innovatie en daartoe organisatorische hervormingen wilde doorvoeren bij het leger. „Het was een grote eer om het Oekraïense volk te dienen als minister van Defensie,” schrijft Fedorov op zijn Telegram, bij een lange lijst van zaken die hij naar eigen zeggen met zijn team voor elkaar heeft gekregen.  

Fedorov wilde corruptie tegengaan en blokkeerde pogingen om lucratieve contracten toe te spelen aan bevriende bedrijven, meldt FT op basis van bronnen. „Dat bracht hem in conflict met machtige figuren binnen de Oekraïense politieke en defensietop.”

Het is nog onduidelijk of Fedorov een andere rol krijgt in de regering van Zelensky. Op zijn Telegram-pagina schrijft hij dat hij „zal blijven werken aan de missie waarmee ik eerder bij het ministerie van Defensie ben gekomen: de vijand verslaan met asymmetrie, snelle innovatie en een sterke organisatie”. Hij concludeert: „Wordt vervolgd.”

De Kyiv Independent en FT schrijven dat Zelensky donderdag zal aankondigen dat de huidige minister van Binnenlandse Zaken, Ihor Klymenko, Fedorov gaat vervangen als defensieminister. Voordat Klymenko minister werd, was hij het hoofd van de nationale politie. De Oekraïense president kondigde vorige week een grote reorganisatie aan van zijn kabinet om ruimte te maken voor „vernieuwing”. Premier Joelia Svyrydenko moest dinsdag al plaatsmaken.

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky schudt in januari 2026 de hand van de toen net aangestelde minister van Defensie Mychajlo Fedorov.

Oekraïne heeft toestemming van Brussel gekregen om met een EU-lening bepaalde drone-onderdelen in China te kopen. Dat schrijft de Financial Times woensdag op basis van twee anonieme bronnen. Dat is opmerkelijk, omdat het zou gaan om geld uit een EU-fonds van 60 miljard euro waarmee Oekraïne defensiemateriaal zoveel mogelijk op de Europese interne markt of bij partnerlanden van de EU dient aan te schaffen.

China valt daar niet onder, maar kan via een uitzondering op de regels toch defensieproducten leveren, als blijkt dat bepaalde onderdelen niet snel genoeg of niet in de juiste hoeveelheden in Europa kunnen worden ingekocht. De EU en Oekraïne reageerden niet op een verzoek om commentaar, stelt de Financial Times.

Dat Kyiv zich genoodzaakt ziet in Beijing aan te kloppen, toont volgens de Britse krant ook hoe Europa, ondanks grote investeringen in de eigen defensie-industrie, nog altijd afhankelijk is van China voor „cruciale onderdelen”. En dat terwijl China tegelijk ook materieel aan het Russische leger levert. In de marge van een EU-overleg liet EU-buitenlandchef Kaja Kallas zich een jaar geleden nog ontvallen dat „China de drijvende kracht is achter Ruslands oorlog”.

Rusland heeft dinsdag drie personen gedood bij aanvallen op Oekraïense schepen nabij havenstad Odessa. Dat schrijft onder meer de Kyiv Independent. Oekraïne heeft op haar beurt een twintigtal Russische schepen, waaronder olietankers, met drones aangevallen in de Zwarte Zee.

Voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen is woensdag in Kyiv, voor een elfde bezoek sinds het begin van de grootschalige Russische invasie. Op haar sociale media kondigt ze nieuwe investeringen aan om Europese en Oekraïense defensie-industrieën, die allebei flink zijn gegroeid, „beter op elkaar af te stemmen. „Zodat we meer kunnen produceren, en sneller.”

Oekraïense militairen in de regio Donetsk.

Juni was de dodelijkste maand voor burgers in Oekraïne sinds de begindagen van de oorlog. De VN-mensenrechtencommissie in Oekraïne telt in haar maandelijks rapportage 293 doden, het hoogste aantal sinds april 2022. Ook vielen er in juni 1.990 gewonden.

De commissie ziet het aantal burgerslachtoffers sinds het begin van de grootschalige invasie oplopen. Nu is volgens de commissie sprake van een „alarmerende, escalerende trend”, veroorzaakt door het steeds intensievere gebruik van krachtige wapens. Die leiden vooral in dichtbevolkte stedelijke gebieden tot veel doden en gewonden.

In de eerste zes maanden van het jaar rapporteerde de VN in totaal 1.396 burgerdoden en 7.978 gewonden, een stijging van 37 procent ten opzichte van dezelfde periode in 2025 en van 114 procent ten opzichte van juni 2024.

Het mensenrechtenbureau van de VN schrijft de stijging toe aan de groei van aanvallen met langeafstandswapens, wat ook burgers verder van de frontlinie kwetsbaar maakt. Het gaat om zowel drones als raketten. Vooral tegen die laatste categorie toonde de luchtverdediging van Oekraïne zich afgelopen maanden onvoldoende bestand.

De cijfers laten volgens de commissie zien dat de risico’s voor burgers „niet alleen aanhouden, maar ook in omvang en complexiteit toenemen”.

Rusland rapporteerde in het eerste halfjaar van 2026 een dodental van 250 en 1.596 gewonden, een stijging van 121 procent ten opzichte van dezelfde periode in 2025.

Een buurtbewoner begin deze maand na een Russische luchtaanval op Kyiv.

Nederland gaat samen met andere Europese landen uit de ‘coalitie van bereidwilligen’ meedoen aan militaire oefeningen met Oekraïne. Dat maakte premier Rob Jetten maandagavond bekend na een bijeenkomst van die coalitie in Parijs.

De oefeningen zullen niet plaatsvinden in Oekraïne zelf, maar in niet nader gespecificeerde EU-buurlanden van Oekraïne. Het doel van de oefeningen is om deelnemende militairen klaar te stomen voor de multinationale troepenmacht die ingezet moet worden zodra een mogelijk staakt-het-vuren in Oekraïne ingaat. Daarin werken Europese militairen samen met het Oekraïense leger.

De Franse president Emmanuel Macron zei na afloop van de bijeenkomst dat de oefeningen bedoeld zijn om de „inzetplannen te toetsen” en te laten zien „dat we paraat, vastberaden en geloofwaardig zijn”. Frankrijk had samen met het Verenigd Koninkrijk eerder al aangekondigd dat het militairen voor een vredesmacht naar Oekraïne wil sturen als de oorlog in dat land voorbij is.

Welke landen buiten Nederland, Frankrijk en het VK meedoen aan de oefeningen, is nog niet bekend. Ook wat de rol van Nederland gaat zijn moet nog duidelijk worden. Die rol zal volgens premier Jetten afhankelijk zijn van de wensen van Frankrijk en het VK.

In Parijs ging het maandag ook over een nieuwe samenwerking tussen Oekraïne en wapenbedrijven uit Europese landen om luchtafweer tegen ballistische raketten te ontwikkelen. Daar doet Nederland ook aan mee.

Nederland gaat samen met negen andere Europese landen en Oekraine werken aan nieuw luchtafweergeschut, dat een alternatief moet zijn voor de Amerikaanse Patriot-raketten.

Negen Europese landen, waaronder Nederland, gaan Oekraïne ondersteunen bij het bouwen van Freyja, een eigen luchtafweersysteem dat ballistische raketten kan onderscheppen. Dat schrijft de Oekraïense president Volodymyr Zelensky op Telegram.

Het Élysée, het kantoor van de Franse president Emmanuel Macron, schrijft dinsdag in een verklaring dat naast Nederland ook Denemarken, Duitsland, Frankrijk, Italië, Noorwegen, Spanje, Zweden en het Verenigd Koninkrijk meedoen aan de zogeheten „Coalitie tegen Ballistische Raketten”. Zelensky is deze week in Parijs voor ontmoetingen met Europese leiders en NAVO-chef Mark Rutte.

Het samenwerkingsverband heeft zich tot doel gesteld om „in hoog tempo een anti-ballistische capaciteit te ontwikkelen”, schrijft het Élysée. Dat nieuwe systeem zal „een aanvulling zijn op bestaande systemen”, zoals de Amerikaanse Patriot.

Dat laatste systeem is een van de weinige wapens die Russische ballistische raketten kunnen neerhalen, maar door de oorlog in Iran zijn de Patriotvoorraden geslonken. Die waren oorspronkelijk bedoeld voor Oekraïne. Vorige week zei de Amerikaanse president Donald Trump dat Oekraïne zelf Patriot-wapensystemen mag gaan bouwen, maar het kan nog jaren duren voordat dat resultaat oplevert. In de tussentijd hebben de Russen met hun ballistische raketten vrij spel.

Freyja, dat wordt gebouwd door de Oekraïense wapenproducent Fire Point, moet een goedkoper en sneller te produceren alternatief gaan bieden. Vorige maand zei Oekraïne dat het een test met het systeem had uitgevoerd; de productie van het systeem kon volgens een medeoprichter van Fire Point al in augustus van start.

Bij een gezamelijke persconferentie kondigde Macron maandagavond aan dat Oekraïne daarnaast meerdere Frans-Italiaanse SAMP/T-systemen koopt en een licentie heeft ontvangen om de munitie voor deze systemen zelf te bouwen. Ook dit afweersysteem is in staat om Russische ballistische raketten neer te halen.

De Franse president Emmanuel Macron en de Oekraïense president Volodymyr Zelensky maandag in Parijs.

Nederland roept de Russische ambassadeur op het matje in verband met een grootschalige cybercampagne van Moskou tegen Europese landen. Dat bevestigt minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) na een vergadering van EU-buitenlandministers in Brussel.

Eerder op maandag maakten onder meer Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk al bekend de Russische ambassadeurs in eigen land te ontbieden. Die stap volgt op het nieuws van maandagochtend dat de EU en het VK sancties opleggen aan Russische militaire inlichtingenofficieren, hackers en particuliere bedrijven.

Rusland maakte de afgelopen jaren gebruik van een „ecosysteem […] „variërend van inlichtingendiensten tot cybercriminele groeperingen”, die aanvallen uitvoerden op Europese landen, schrijven de lidstaten in een verklaring. De Russische hack-activiteiten omvatten onder meer „het binnendringen in overheidsnetwerken en het saboteren van kritieke infrastructuur”. Zo coördineren, meldden de lidstaten, de Russen sinds 2010 sabotageacties tegen verwarmings- en Europese elektriciteitscentrales. Dat gebeurde naast Frankrijk, Polen en Duitsland ook in Nederland.

DEN HAAG – Exterieur van de ambassade van de Russische Federatie. ANP OLAF KRAAK

Bij de Russische luchtaanvallen op Oekraïne op zaterdag zijn zes mensen gedood en nog tientallen gewond geraakt. Dat melden verschillende internationale persbureaus op basis van informatie van Oekraïense autoriteiten. Eerder stond het dodental nog op twee.

Vier mensen werden gedood door een zogenoemde zweef- of glijbom in een druk gebied in de noordelijke grensstad Soemy. Eén van de bommen raakte een bushalte. Zeventien mensen raakten gewond. Eerder op de dag kwamen twee mensen om bij een raketaanval op de zuidelijke havenstad Odesa. Ook in Charkiv vielen zeven gewonden en in de regio Kyiv raakten elf mensen gewond, onder wie een kind.

Volgens Rusland zou er bij de Zee van Azov ook een persoon aan Russische zijde zijn gedood door Oekraïense drones.

Mensen bekijken een krater in een straat na een Russische raketaanval op een woonwijk in Kyiv, Oekraïne, 11 juli 2026

Bij Russische precisie- en raketaanvallen zijn zaterdag twee mensen omgekomen en negentien gewonden gevallen, hebben woordvoerders van Oekraïense autoriteiten bevestigd tegenover persbureau Reuters. Oekraïne kampt met een tekort aan munitie voor zijn Patriot-luchtverdedigingssystemen en is daardoor de afgelopen maand niet goed in staat geweest ballistische raketten te onderscheppen.

„Burgerinfrastructuur werd al getroffen voordat het luchtalarm afging”, zei president Volodymyr Zelensky. „Onze luchtverdediging wist de meeste doelen neer te halen, maar de ballistische raketten niet”, aldus Zelensky. Hij riep bondgenoten van Oekraïne op de tijdens de NAVO-top van deze week toegezegde luchtverdedigingssystemen en bijbehorende steunpakketten zo snel mogelijk te leveren.

Daarnaast dringt Oekraïne er bij Europa op aan samen met Kyiv een eigen systeem voor de verdediging tegen ballistische raketten te ontwikkelen. De Amerikaanse president Donald Trump zei deze week dat Oekraïne een licentie krijgt om zelf Patriot-onderscheppingsraketten te produceren. Maar hoe snel die productie op gang kan komen, is onduidelijk.

Oekraïne richt zich op zijn beurt op het aanvallen van de Russische militaire logistiek in het bezette zuiden van Oekraïne. Het probeert de Russische strijdkrachten van brandstof en munitie af te snijden door vrachtwagens en schepen ver achter het front aan te vallen.

Robert Brovdi, commandant van de Oekraïense drone-eenheden, zei dat zijn troepen afgelopen nacht 21 brandstoftankers op de Zee van Azov hebben geraakt, evenals zeven andere vracht- en ondersteuningsschepen. Daarmee komt het totaal aantal getroffen Russische schepen van deze week op 76.

Rookwolken tijdens een Russische raketaanval op Kyiv, zaterdag 11 juli.

Oekraïne mag zelf Amerikaanse Patriot-raketten gaan produceren. Dat heeft de Amerikaanse president Donald Trump volgens internationale persbureaus woensdag gezegd tijdens een persmoment met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, op de NAVO-top in Ankara.

De VS gaan de Oekraïners een licentie geven om de Amerikaanse luchtafweerraketten te maken, ter verdediging tegen Russische ballistische raketten. „Zo kunnen jullie niet meer klagen dat we ze niet genoeg geven”, zei Trump volgens persbureau Reuters tegen de verzamelde pers. Op welke termijn Oekraïne de productie kan starten, is onduidelijk.

Oekraïne vraagt al lang om de Amerikaanse luchtafweerraketten, maar ving onder het presidentschap van Trump tot nog toe steeds bot. Onder Trumps tweede termijn als president zijn de VS gestopt met het zelf leveren van wapens aan Kyiv. Sindsdien kopen westerse bondgenoten Amerikaans wapentuig voor Oekraïne gezamenlijk bij de VS in, onder het PURL-programma.

Trump toonde zich als president zeer wispelturig in zijn steun aan Oekraïne. Woensdag spraken hij en Zelensky echter in lovende bewoordingen over elkaar, in aanloop naar het bespreken van een dronedeal. Daarmee heeft Oekraïne de Amerikanen nu ook iets te bieden.

Trump lichtte het besluit om Oekraïne Patriots te laten bouwen toe door erop te wijzen dat het om „defensieve wapens” gaat. „Dat vind ik fijner dan offensieve wapens”, citeert Reuters de Amerikaanse president. Trump zei ook dat het Amerikaanse bedrijf dat nu Patriots maakt nog niet over het besluit geïnformeerd was. Maar „we hebben grote macht over de bedrijven. Dat komt wel goed. Ze zullen vast verheugd zijn”, aldus de president.

Volodymyr Zelensky en Donald Trump woensdag in Ankara.

De Nederlandse inlichtingendiensten AIVD en MIVD waren er op basis van een bron in de top van het Russische veiligheidsapparaat in 2022 van overtuigd dat de Russische invasie in Oekraïne niet zou plaatsvinden. De diensten probeerden het toenmalige kabinet er destijds van te overtuigen dat een Russische invasie „niet waarschijnlijk” was en wisten hun informatie zelfs tot op het bureau van de Amerikaanse president Joe Biden te krijgen. Dat concludeert de Volkskrant woensdag na gesprekken met twintig bronnen binnen de inlichtingendiensten, politiek en ambtenarij.

De Amerikaanse en Britse diensten waarschuwden al enkele maanden dat de invasie in februari 2022 ophanden was. Zij probeerden Europese collega’s daar maandenlang van te overtuigen. Maar de Nederlandse diensten waren overtuigd van hun eigen analyse. Ze baseerden zich op een „unieke bron”, dichtbij de Russische president Vladimir Poetin. Anonieme betrokken inlichtingenofficieren en hoge ambtenaren spreken tegenover de krant van een „inlichtingenblunder”.

De AIVD had dankzij de Russische bron jarenlang toegang tot inlichtingen uit de top van het Russische veiligheidsapparaat. Op basis daarvan concludeerden de diensten dat de Russische troepenopbouw bij de Oekraïense grens enkel een drukmiddel was. Poetin zou onder meer een veto op een mogelijk Oekraïens NAVO-lidmaatschap willen afdwingen, net als minder NAVO-troepen langs de Europese oostgrens.

Een inval, en daarmee verlies van onderhandelingspositie zou „volkomen irrationeel” zijn van Poetin, en dus onwaarschijnlijk, concludeerden de diensten. Tot enkele uren voor de invasie hielden de diensten aan die analyse vast.

Dat Europese landen de VS niet blindelings vertrouwden, had ook te maken met de Irakoorlog van 2003, concludeert de Volkskrant. Toen gaven de Amerikanen in de VN-Veiligheidsraad foutieve informatie over Iraakse massavernietigingswapens, waarop Europese landen zich in een dodelijke oorlog lieten meetrekken. Door „het trauma van Irak”, zoals een betrokkene het noemt, zouden de diensten bang zijn geweest dat een dergelijke geschiedenis zich zou herhalen.

Door meer informatie dan gebruikelijk over hun bronnen te geven aan de CIA, bereikten de Nederlandse inzichten zelfs het bureau van de toenmalige Amerikaanse president Biden, aldus bronnen van de Volkskrant. Achteraf concluderen meerdere inlichtingenbronnen van de krant dat de Amerikanen toegang moeten hebben gehad tot de échte binnenste kring van Poetin, waardoor ze zijn werkelijke intenties doorzagen.

Na de invasie bleek namelijk dat zelfs de top van het Russische veiligheidsapparaat geen weet had van de naderende invasie. Poetin had zijn plannen slechts met een kleine groep vertrouwelingen besproken, buiten de formele besluitvorming om. „Er waren zelfs militairen die Oekraïne binnen marcheerden, en dachten dat ze op oefening in Belarus waren”, schrijft de Volkskrant.

„Onze diensten zijn te klein voor dit soort grote geopolitieke zaken”, concludeert een anonieme MIVD’er. „Onze analytische fuck-up is dat we de Russische Federatie spiegelden aan onze eigen overheid. Daardoor zagen we niet dat de radicalisering van Poetin los stond van het staatsapparaat.”

Generaal-majoor Jan Swillens, directeur MIVD, en Erik Akerboom, directeur-generaal AIVD, blikken in 2023 terug op een jaar oorlog in Oekraine.

De belangrijkste verdachte van een bomaanslag vorige week in Monaco is dood gevonden in de buurt van Kyiv. Dat heeft de Oekraïense hoofdaanklager dinsdag gemeld volgens internationale persbureaus, na berichtgeving van Oekraïense media. De 39-jarige Anastasiia Berezovska was door het hoofd geschoten, aldus justitie in Oekraïne.

Een lid van de Oekraïense militaire inlichtingendienst GOeR en een oud-politieagent zijn aangehouden in verband met haar dood. Volgens de inlichtingendienst heeft de eerste bekend de moordaanslag met de oud-politieagent te hebben uitgevoerd. Eerder werd al bekend dat de Monegaskische politie rekening hield met betrokkenheid van de Oekraïense veiligheidsdienst SBOe bij de aanslag. Beide mannen worden verdacht van moord „als onderdeel van een groep”, citeert nieuwssite Kyiv Independent de Oekraïense aanklagers.

Vorige week maandag kwam een rugzak tot ontploffing in de lobby van een appartementencomplex in Monaco. Berezovska lijkt de tas daar, vermomd als man, te hebben neergelegd. Doelwit van de aanval was waarschijnlijk de omstreden Oekraïense zakenman Vadym Jermolajev, die sinds 2021 in de stadsstaat woont. Hij en zijn vrouw en kind raakten bij de aanslag gewond. Oekraïne had in 2023 sancties tegen Jermolajev ingesteld, omdat hij zaken deed in de door Rusland bezette Krim.

Berezovska werd na de aanslag internationaal gezocht op verzoek van de autoriteiten in Monaco. Ze zou op 1 juli zijn teruggekeerd naar Oekraïne. Daarna had ze volgens de autoriteiten contact met haar familie en met de mannen die nu worden verdacht van haar moord.

De mannen kwamen in beeld als verdachten, omdat ze eerder geld naar Berezovska hadden overgemaakt. De GOeR-medewerker verklaarde volgens nieuwssite Kyiv Independent op eigen initiatief te hebben gehandeld, zonder medeweten van zijn superieuren. Bij een inval in het huis van de andere verdachte zou een kelderruimte zijn aangetroffen die als martelkamer lijkt te hebben gediend.

De ingang van het gebouw in Monaco waar de aanslag plaatsvond.

Oekraïense drones hebben in de nacht van maandag op dinsdag tien schepen geraakt in de Zee van Azov, waaronder acht olietankers van de Russische schaduwvloot. Dat meldt de leider van de Oekraïense dronebrigade Robert Brovdi (tevens bekend onder zijn bijnaam „Magyar”) in een bericht op X.

Een video die de Oekraïense krijgsmacht bij het bericht heeft geplaatst, lijkt te tonen hoe de Oekraïense drones zich één voor één op de Russische schepen in de Zwarte Zee storten. De beelden zijn door de redactie van NRC niet onafhankelijk geverifieerd.

Het Kremlin heeft nog niet op de aanval gereageerd; wel meldt het Russische persbureau Interfax dinsdagmiddag dat de luchtafweer sinds zonsopgang 47 drones heeft neergeschoten die onderweg waren naar Moskou.

Robert Brovdi in gesprek met journalisten van AFP

Griekse rederijen verdienen nog altijd miljarden aan het verschepen van Russische olie. Dat schrijft de Financial Times deze dinsdag op basis van een eigen berekening. Volgens de krant verdiende een klein groepje Griekse rederijen, met namen als Dynacom, Olympic Shippinh en Stealth Maritime, sinds juni 2023 zeker 3,8 miljard dollar (3,3 miljard euro) aan de olietransporten.

Het is niet verboden voor Westerse bedrijven om Russische olie te transporteren. Wel geldt een prijsplafond: de olie mag op dit moment gewaardeerd zijn op maximaal 44,10 dollar per vat, ver onder de huidige marktprijs van 69,35 dollar per vat. Dit prijsplafond wordt in de praktijk echter nauwelijks gehandhaafd, schrijft FT op basis van gesprekken met „oud-sanctiefunctionarissen en advocaten”.

Griekse rederijen vervoerden voor de grootscheepse Russische invasie van Oekraïne in 2022 al ongeveer een derde van alle Russische olie. Na de invasie liep dat op tot bijna de helft, meldde de Amerikaanse denktank Brookings Institution. Uit onderzoek van NRC bleek in 2024 dat de Griekse tankers ook in Nederland olie afleverden.

De rol van de Griekse bedrijven zorgt voor diplomatieke spanning tussen Griekenland en Oekraïne. In 2022 zette de Oekraïense regering vijf Griekse rederijen op een zwarte lijst en noemde hen „internationale sponsoren van de oorlog”. Uiteindelijk stelde de Europese Commissie maatregelen in. De Griekse rederijen zelf bleven dankzij diplomatiek optreden van hun regering evenwel buiten schot.

Nadat ook de Verenigde Staten strengere sancties instelden, trokken verschillende Griekse rederijen zich terug uit de Russische olietransporten, schrijft FT. Inmiddels is het Griekse aandeel gedaald tot zo’n 15 procent en zijn het vooral rederijen uit de Verenigde Arabische Emiraten die Russische olie vervoeren.

Een olieterminal in Novorossiysk, aan de Zwarte Zee.

Het dodental als gevolg van de Russische luchtaanvallen op Kyiv in de nacht van zondag op maandag, is opgelopen tot 22. Dat meldt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky op X. Het was de tweede grootschalige reeks aanvallen met raketten en drones op de Oekraïense hoofdstad aan de vooravond van de NAVO-top in Turkije. Bij de aanval van vorige week werden zeker zeventien personen gedood.

In Kyiv zelf kwamen maandag vijftien mensen om het leven, negentig anderen raakten gewond. Enkele kilometers buiten Kyiv vielen nog eens zeven doden en 29 gewonden. Volgens Zelensky zette Moskou 68 raketten en 351 drones in.

De president grijpt de NAVO-top in Ankara van deze week aan om te pleiten voor leveranties van Patriot-luchtafweerraketten. Oekraïne wist maandag geen van de 23 door Moskou afgevuurde ballistische raketten – projectielen die door de atmosfeer schieten en vervolgens met hoge snelheid op hun doel neerdalen – te onderscheppen, stelt Zelensky.

Op X noemt Zelensky het van „cruciaal belang” dat de NAVO-landen „krachtige beslissingen nemen ter ondersteuning van onze luchtverdediging”. Hij voegt eraan toe dat de Verenigde Staten en Europa over „genoeg slagkracht” beschikken om „deze terreur” te stoppen.

In aanloop naar de NAVO-top kondigde Zelensky al aan rekening te houden met grootschalige Russische aanvallen. Kyiv reageerde met precisieaanvallen diep in Rusland. Zo trof Kyiv maandag een olieraffinaderij in de Russische regio Omsk, op 2.500 kilometer van de grens met Oekraïne.

Oekraïense hulpverleners dragen een gewonde weg van de plek van een raketinslag in Kyiv.

Bij Russische raketaanvallen op de Oekraïense hoofdstad Kyiv zijn zeker zeven doden gevallen en minstens 24 mensen gewond geraakt. „De vijand valt aan met ballistische raketten”, schrijft Tymur Tkachenko, hoofd van het militaire bestuur van de Oekraïense hoofdstad, op Telegram.

Russische aanval op Kyiv, Oekraïne.

De aanvallen kwamen niet lang nadat de Oekraïense president Zelensky waarschuwde voor nieuwe zware Russische aanvallen.

Vorige week donderdag kwamen al zeker dertig mensen om bij aanvallen op Kyiv. In de aanloop naar de NAVO-top komende week in Ankara zei Zelensky rekening te houden met grootschalige Russische aanvallen. Aankomende woensdag ontmoet Zelensky de Amerikaanse president Trump.

Hulpverleners dragen een slachtoffer uit een zwaar beschadigd appartementencomplex in Kyiv.

Een bewoonster van een zwaar beschadigd appartementencomplex, houdt haar dochter vast na een Russische raketaanval op Kyiv, op 6 juli 2026.

Bij een krater naast een beschadigd woongebouw in Kyiv wordt een auto met plastic folie afgedekt.

Het lichaam van een bewoner ligt met een doek afgedekt op de grond voor een appartementencomplex dat werd geraakt tijdens Russische aanvallen.

Een bewoonster wacht op reddingswerkers die in een getroffen appartementencomplex zoeken naar een familielid.

Hulpdiensten werken bij een zwaar beschadigd appartementencomplex in Kyiv.

Een vrouw loopt met haar kinderen door het puin van een zwaar beschadigd appartementencomplex in Kyiv.

Oekraïense drones hebben in de nacht van vrijdag op zaterdag een oliedepot getroffen in de haven van de Russische stad Sint-Petersburg, 850 kilometer van de grens van Oekraïne. Dat melden lokale media. Op foto- en videobeelden van deze ochtend is te zien dat de olieterminal in brand staat.

Gouverneur van de stad Alexander Beglov bevestigt in een bericht op Telegram dat de olieterminal is geraakt. Ook zou er een drone zijn neergestort op het paleizencomplex van Peterhof, dat bekendstaat als het „Russische Versailles”. Volgens Beglov heeft de Russische luchtafweer in totaal 72 drones neergeschoten en zijn er geen slachtoffers gevallen.

Het is niet de eerste aanval op de olieterminal van Sint Petersburg, schrijft de militaire nieuwswebsite Militarnyi. Op 3 juni vielen Oekraïense drones het oliedepot, met een opslagcapaciteit van bijna 400 miljoen liter, ook al eens aan.

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky noemt de droneaanvallen op X „lange-afstandssancties”. Volgens hem heeft Oekraïne ook aanvallen uitgevoerd op de marinebasis op het eiland Kotlin, dertig kilometer uit de kust van Sint Petersburg. Die basis is een belangrijke haven voor de Russische Baltische Vloot.

Een standbeeld van een Russische militair bij het pand van een stichting die fondsen werft voor de krijgsmacht in Sint Petersburg.

De drones die eind vorig jaar werden gezien boven de vliegbases Volkel, Gilze-Rijen en Eindhoven, kwamen waarschijnlijk van schepen uit de Russische schaduwvloot die op dat moment op de Noordzee voeren. Dat stellen onderzoekers van het International Institute for Strategic Studies in een rapport.

De onderzoekers schrijven dat de afgelopen twee jaar meerdere drones zonder toestemming het luchtruim van zeker twaalf NAVO-landen betraden. In november en december vorig jaar waren er negen drone-incidenten bij Nederlandse vliegbases. In Duitsland waren het er 58, onder meer boven de basis Ramstein, bij de BASF-fabriek en een LNG-terminal bij Hamburg. België meldde 25 incidenten, Denemarken 16 en ook andere Europese NAVO-landen maakten melding van drones.

In november werden tot tien drones gezien boven Volkel. Vanaf de grond beschoot Defensie de drones, maar ze werden waarschijnlijk niet geraakt. Er zijn geen brokstukken gevonden. Op de basis liggen waarschijnlijk Amerikaanse kernbommen van het type B61-12 opgeslagen. Het is ook de thuisbasis van een deel van de Nederlandse F-35-gevechtsvliegtuigen.

Volgens de onderzoekers wilde het Kremlin met de acties uitvinden hoe lang het duurde voor de autoriteiten in actie kwamen en of er blinde vlekken zaten in de radardetectiesystemen en in de luchtverdediging. Ook wil Rusland hiermee „economische en psychologische druk zetten op Europese landen door de burgerluchtvaart te verstoren en het vertrouwen in de veiligheid van het luchtruim te beschadigen”, zo staat in het rapport.

Vanuit Russisch standpunt was de dronecampagne een succes, betogen de opstellers van het rapport, omdat die aan het licht bracht dat er geen eenheid van aanpak was tussen de verschillende NAVO-landen. Ze noemen het „de zichtbare kloof tussen militaire capaciteit en politieke wil om op te treden”.

Voor het rapport maakten de onderzoekers gebruik van openbare data, onder meer over de routes van verdachte schepen op de Noordzee en waar die voeren toen de drones werden gezien.

Het Belgische leger enterde in maart de olietanker Ethera, die gelinkt wordt aan de Russische schaduwvloot.

Nederland wil het gastland zijn van een speciaal tribunaal dat de hoofdrolspelers van de Russische invasie van Oekraïne moet gaan vervolgen. Dat hebben premier Rob Jetten en president Volodymyr Zelensky telefonisch besproken.

Nederland had al eerder aangegeven dat het die rol graag op zich neemt. Eind juni tekenden Zelensky en de Raad van Europa in Straatsburg een besluit over het oprichten van zo’n speciaal tribunaal.

„De Russische agressie tegen Oekraïne mag niet onbestraft blijven”, schrijft Jetten na afloop van het gesprek op X. „De ministerraad heeft vandaag besloten dat Nederland onder voorwaarden gastland wil zijn, ook van de operationele fase van dit speciale tribunaal.”

Zelensky spreekt over een „historische beslissing”. Tijdens het telefoongesprek bespraken de leiders ook de samenwerking op het gebied van luchtverdediging, de Russische aanvallen op Kiev en toekomstige ontmoetingen.

Het doel van het onafhankelijke en internationale hof is om de kopstukken te vervolgen die het bevel gaven Oekraïne binnen te vallen en militaire acties uit te voeren. Zo wil het hof onder meer de Russische president Vladimir Poetin, zijn premier Mikhail Mishustin en zijn minister van Buitenlandse Zaken Sergey Lavrov vervolgen.

Nederland wil het tribunaal in Den Haag huisvesten. Het vooronderzoek en het verzamelen van bewijs gebeurt al door het International Centre for the Prosecution of Aggression in Den Haag.

Het Internationale Strafhof in Den Haag heeft eerder al arrestatiebevelen uitgevaardigd tegen onder anderen Poetin voor de ontvoering van Oekraïense kinderen.

Minister-president Rob Jetten en president Volodymyr Zelensky van Oekraïne in Middelburg eerder dit jaar.

Bij een Russische aanval op de Oekraïense grensstad Soemy zijn vrijdag ten minste drie mensen om het leven gekomen. Dat meldt Oleh Hryhorov, gouverneur van de regio, op Telegram. Een kind van dertien jaar raakte volgens hem ernstig gewond.

De aanval, waarbij drones en geleide luchtbommen zouden zijn ingezet, trof een flat en een winkel in het drukke centrum van de stad. De gouverneur spreekt van „aanzienlijke schade”, maar geeft verder weinig details. Rusland heeft nog niet gereageerd.

De stad, die voor de grootschalige Russische invasie een kwart miljoen inwoners telde, ligt zwaar onder vuur van Russische drones, raketten en artillerie. In de nacht van donderdag op vrijdag vielen nog vier doden toen een drone een woongebouw trof. De overleden slachtoffers waren een jong kind, twee vrouwen en een man.

Brandweerpersoneel bij een woongebouw na een droneaanval in de nacht van donderdag op vrijdag. De foto is aangeleverd door Oekraïense hulpdiensten.

Het dodental als gevolg van de grootscheepse Russische aanvallen op Kyiv van afgelopen nacht, is opgelopen tot 27. Dat meldt Timoer Tkatsjenko, het hoofd van het militaire bestuur van de stad, donderdagavond in een bericht op Telegram. Daarnaast zouden 91 mensen gewond zijn geraakt.

Burgemeester van Kyiv Vitali Klitsjko sprak van de grootste aanval op de stad sinds februari 2022. De Oekraïense afdeling van het Internationale Rode Kruis schrijft in een bericht op Facebook dat Rusland bij de aanval ook een opslagmagazijn heeft verwoest, met daarin hulpgoederen ter waarde van meer dan 1,5 miljoen euro.

Volgens het Rode Kruis lagen in het magazijn ten tijde van de aanval onder meer „generatoren, warmtepompen en medische apparatuur zoals brancards, defibrillatoren, echografie-apparaten en patiëntenmonitoren” opgeslagen. Een „aanzienlijk deel” van de goederen was volgens het Rode Kruis aan Oekraïne geleverd met steun van de Europese Unie.

In totaal heeft Rusland de afgelopen nacht meer dan zeventig raketten en bijna vijfhonderd drones op Oekraïne afgeschoten, schrijft de Oekraïense president Volodymyr Zelensky op X. Bij één raketaanval, op een negen verdiepingen tellend appartementencomplex, zijn volgens hem zeker 64 woningen verwoest.

Volgens Zelensky wil zijn land zelf Patriot-luchtafweerraketten gaan produceren, een van de middelen die Oekraïne heeft om Russische ballistische raketten uit de lucht te schieten. Oekraïne zou contact hebben gehad met de Verenigde Staten over een licentie voor de productie, maar een definitief besluit laat nog op zich wachten.

Hulpverleners bergen een lichaam na Russische aanvallen woensdagnacht, in Kyiv.

Source: NRC — This article was automatically imported from the source. Read full article at original source →