Vrachtwagens negeren massaal verbod over de Merwedebrug te rijden, maar tot extra boetes leidt dat voorlopig niet

Honderden vrachtwagenchauffeurs hebben ook maandag nog het verbod genegeerd om over de Merwedebrug te rijden. De brug werd zaterdag afgesloten voor vrachtverkeer, maar zondag kwamen er al berichten over trucks en opleggers die nog altijd vrijelijk over de Merwedebrug reden. Ook deze maandag is dat het geval.

Via een webcam van Rijkswaterstaat is het mogelijk om live mee te kijken met het verkeer; vijf minuten turven levert in beide rijrichtingen zeker 26 voertuigen op die alleen met een groot rijbewijs bestuurd mogen worden. Van tankwagens tot vrachtwagens en opleggers met auto’s.

De stalen boogconstructie van de Merwedebrug bleek zaterdagmiddag zwakker dan gedacht, waardoor Rijkswaterstaat de veiligheid van de brug niet langer kan garanderen. Voor het zware vrachtverkeer is de Merwedebrug, die de snelweg A27 langs Gorinchem leidt, daarom zaterdag tot verboden terrein verklaard. Voor het openbaar vervoer en hulpdiensten geldt een uitzondering.

Om vrachtwagenchauffeurs hiervan op de hoogte te brengen, is er afgelopen weekend een hoop in het werk gesteld. De brancheverenigingen zijn ingelicht, navigatiesoftware voor chauffeurs is gewijzigd en via de grote zwarte borden boven de snelweg worden vrachtwagenchauffeurs gewaarschuwd om niet door te rijden. Ook wordt er op borden langs de snelweg op het verbod gewezen in het Nederlands en het Engels, tot aan de Belgische grens aan toe. Rijkswaterstaat werkt ook aan een informatiefolder in andere talen, zoals Pools en Duits.

Voor transportbedrijven is de sluiting van de Merwedebrug, die op een belangrijke transportroute ligt, een financiële tegenvaller. De afsluiting betekent voor veel logistieke bedrijven dat chauffeurs tientallen kilometers moeten omrijden. De vraag is dus of het hier alleen gaat om buitenlandse chauffeurs die het verbod niet begrijpen, of dat transportbedrijven het risico negeren en hun chauffeurs toch de brug over sturen. Maandagmiddag liet branchevereniging TLN weten te onderzoeken of ze juridische stappen kan nemen om de brugsluiting aan te vechten.

De honderden chauffeurs die al zijn doorgereden, zullen daar geen boete voor krijgen. Hoewel de verkeerswebcam de ene na de andere overtreding registreert, valt niet na te gaan wie de overtreders zijn. De camera’s van Rijkswaterstaat zijn weliswaar op de brug gericht, zegt een woordvoerder, maar die hangen er om te zien of er geen ongelukken gebeuren. De camera’s zijn niet geschikt om kentekenplaten te lezen.

En zelfs als ze dat wel zouden kunnen, is het de vraag wie het vrachtverkeerverbod moet handhaven. Zo moet er een opsporingsambtenaar bevoegd zijn om de overtreding vast te stellen en het kenteken na te trekken, aldus het OM. Maar wie moet dat doen?

Rijkswaterstaat, het Openbaar Ministerie en de politie probeerden het daar maandag over eens te worden. Uiteindelijk is besloten dat Rijkswaterstaat de boetes gaat uitschrijven, omdat de wegbeheerder de Merwedebrug heeft afgesloten.

De politie voert in elk geval geen extra controles uit bij de brug en gaat ook geen vrachtwagens aan de kant zetten, heeft een woordvoerder van de Landelijke Eenheid maandag bevestigd. Wat het extra lastig maakt, is dat de brug precies tussen twee politieregio’s in ligt. „De handhaving ligt nu bij Rijkswaterstaat”, aldus de woordvoerder, „zij hebben de leiding in hoe dat nu wordt opgepakt.”

Luchtbeeld van de Merwedebrug, waar vrachtverkeer niet meer over mag. Volgens Rijkswaterstaat blijkt uit onderzoek dat de boogconstructie van de brug, waar de snelweg A27 over loopt, op meerdere locaties minder sterk is dan eerder werd aangenomen.

AliExpress krijgt een boete van 550 miljoen euro omdat de webwinkel niet genoeg doet om de verkoop van verboden producten tegen te gaan. Daarmee maakt het Chinese bedrijf inbreuk op de regels van de Europese digitaledienstenverordening (DSA), zo maakt de Europese Commissie maandag bekend. Het is de hoogste DSA-boete die tot nu toe is uitgedeeld.

„De verkoop van namaakkleding, onveilig speelgoed, gevaarlijke cosmetica en andere verboden en schadelijke producten is geen onvermijdbare kant van online winkelen”, zegt Henna Virkkunen, Eurocommissaris voor digitale autonomie. Dat AliExpress een eindeloos groot assortiment heeft, is volgens haar „geen excuus”. „Risico’s moeten gesignaleerd en geadresseerd worden zodat consumenten veilig online kunnen winkelen.”

Op AliExpress worden producten door externe handelspartners aangeboden en verkocht. Het bedrijf heeft weliswaar systemen die bedoeld zijn om te voorkomen dat daar verboden spullen tussen zitten, maar die werken volgens de Commissie niet goed. AliExpress vertrouwde te veel op software en had niet genoeg menselijke controleurs in dienst. Daardoor kon illegale artikelen wekenlang online blijven staan. Via automatische productaanbevelingen bereikten ze ook nog eens een groter publiek.

Zelfs als de software een verboden product signaleerde, verdween dit niet altijd uit het aanbod. En waar AliExpress’ eigen regels voorschrijven dat verkopers van illegale spullen van het platform verbannen moeten worden, gebeurde dat in de praktijk niet, aldus de Europese Commissie.

Ook konden kwaadwillende handelaars de veiligheidscontroles makkelijk omzeilen door hun spullen in de verkeerde productcategorie te plaatsen. Daardoor konden ze de extra controle ontduiken die normaal gesproken voor bijvoorbeeld speelgoedproducten worden gedaan.

AliExpress is het niet eens met de conclusies van de Europese Commissie, laat een woordvoerder weten, en noemt de boete „disproportioneel”. Het bedrijf zegt tegen het besluit in beroep te gaan.

Volgens de Commissie past de miljoenenboete juist bij de ernst van de problemen. Het webwinkelbedrijf heeft tot eind oktober de tijd om de Commissie te laten weten hoe het de problemen gaat aanpakken.

De Commissie deed al sinds 2024 onderzoek naar de webwinkel. Een jaar geleden werden daar voorlopige bevindingen uit gepresenteerd, die AliExpress voor een groot deel wist weg te nemen met toezeggingen. Volgens de Commissie bleven de risico’s rond de verspreiding van verboden producten ook ondanks die toezeggingen bestaan.

Onder de DSA is twee keer eerder een boete uitgedeeld. Zo moest de eveneens Chinese webwinkel Temu afgelopen mei 200 miljoen euro betalen, ook voor het onvoldoende tegengaan van onveilige producten. Naar kledingwebshop Shein loopt nog een onderzoek om vergelijkbare redenen.

De boete voor AliExpress is de hoogste DSA-boete tot nu toe.

Ryanair, in passagiers de grootste luchtvaartmaatschappij van Europa, heeft in het afgelopen kwartaal 34 procent minder winst gemaakt dan in dezelfde periode van 2025. De nettowinst van het eerste kwartaal van het gebroken boekjaar bedroeg 538 miljoen euro. Vorig jaar was dat 820 miljoen euro. Dat maakt het Ierse bedrijf deze maandag bekend op hun website.

De luchtvaartmaatschappij wijt de daling aan de oorlog in het Midden-Oosten. Ceo Michael O’Leary somt op de website de gevolgen op: twijfelende klanten, zorgen over de Europese kerosinetekorten, economische onzekerheid en latere boekingen. De prijs van kerosine steeg met 20 procent. Ryanair wijst daarnaast een ‘gemist’ Paasweekend aan als een van de oorzaken van de lagere winst: de helft van het Paasweekend viel in het laatste kwartaal van het gebroken boekjaar dat Ryanair aanhoudt.

Om twijfelende klanten over te halen te vliegen (met Ryanair), besloot het bedrijf de tarieven met 6 procent te verlagen. Dat leidde in vergelijking met dezelfde periode vorig jaar tot een toename van 3 miljoen tot ruim 61 miljoen passagiers. De luchtvaartmaatschappij heeft meer omzet gemaakt dan in hetzelfde kwartaal van 2025: zo’n 40 miljoen meer, een groei van een procent.

Daarnaast heeft de luchtvaartmaatschappij drie nieuwe bestemmingen toegevoegd (Rabat in Marokko, Tirana in Albanië en Trapani in Italië) en 130 nieuwe routes. Ryanair verwacht dat de capaciteit voor korteafstandsvluchten in Europa tot 2030 beperkt zal blijven, onder andere wegens een achterstand op levering bij vliegtuigfabrikanten.

Passagiers dit voorjaar ​​bij de Ryanairbalie op de luchthaven Makedonia in Thessaloniki, Griekenland.

Het voetbal heeft gewonnen, lees ik vandaag overal op sociale media. Kennelijk heeft Argentinië in de laatste twee WK’s bij ‘neutrale voetbalfans’ een hoop goodwill verloren door de agressieve speelstijl – en die racistische uitlatingen van fans zullen ook niet hebben geholpen. Spanje won in verlenging het WK.

Op de NRC-redactie woedde een heel andere strijd, met een vergelijkbaar positief ontvangen resultaat. Collega Wouter van Noort, die voor de economieredactie over kunstmatige intelligentie schrijft, heeft het hele toernooi lang AI-model Claude de wedstrijden laten voorspellen. Mens versus Machine dus, en: de mens heeft gewonnen. Die mens was ík.

Ook deze strijd werd pas op het allerlaatste moment beslist, zeg maar in verlenging. Afgelopen vrijdag beschreef Wouter in zijn nieuwsbrief hoe hij zonder enige kennis van voetbal de koppositie had bereikt, met nog maar twee wedstrijden te spelen. De kop bovenaan de nieuwsbrief: ‘Hoe AI de voetbalpool verpestte’. Schuldbewust: „Een voetbalpool is geen keiharde voorspellingswedstrijd, het is een sociaal ritueel. En dat ritueel heb ik bruut verstoord door het te automatiseren.”

Aanvankelijk deed zijn voorspelrobot het dramatisch, na een week stond-ie onderaan. Maar in de knock-outfase begon een razendsnelle inhaalslag. Na de halve finales liet Claude alle veertig mededeelnemers achter zich, en zou de slotfase nagelbijtend spannend gaan worden.

Wat heeft uiteindelijk de doorslag gegeven? De bizarre ‘troostfinale’ Frankrijk-Engeland, die eindigde met 4-6 op het scorebord: daartegen was het AI-model niet opgewassen. Met enige emotie voorspelde ik Engelse winst, vooral omdat ik als groot fan van (landskampioen) Arsenal de meerdere Arsenalspelers een winst gunde. Claude daarentegen volgde zijn kille logica, en voorspelde dus ‘gewoon’ zoals de bookmakers dat ook deden: Frankrijk is op papier beter, dus zou wel gewoon winnen. In werkelijkheid stond Engeland bij rust al met vier doelpunten voor.

Makkelijk was het dus niet om Claude te verslaan: volgens de app van Scorito, die onze WK-pool verzorgde, deed ik het „beter dan 96,1 procent” van de bijna anderhalf miljoen deelnemers op de app. De winst was nipt.

Zo eensgezind als een land kan worden in de gezamenlijke steun aan de nationale ploeg, zo eensgezind waren de WK-pool-deelnemers in hun afgunst jegens ‘Clauter van Noort’. Ook Wouter zelf (een mens) uitte vandaag op LinkedIn zijn blijdschap: „Claude is tweede geworden. De mensheid kan opgelucht ademhalen.”

Elon Musk mag op X zijn best hebben gedaan om de film The Odyssey de grond in te schrijven als ‘woke’ en tot falen gedoemd, maar in het eerste weekend bracht de spektakelfilm niettemin maar liefst 264 miljoen dollar op (231 miljoen euro). Daarvan kwam 124,5 miljoen dollar van het publiek in de Verenigde Staten en Canada. Regisseur Christopher Nolan is erin geslaagd, schrijft The New York Times, „van het 3.000 jaar oude gedicht van Homerus een instant kassucces te maken”.

The Odyssey is de eerste speelfilm die helemaal met IMAX-camera’s is geschoten. In de Verenigde Staten waren IMAX-bioscopen dit openingsweekend goed voor bijna een kwart van de opbrengst. Zo groot was de belangstelling dat AMC Entertainment, de grootste bioscoopexploitant ter wereld, in sommige Amerikaanse steden zelfs IMAX-voorstellingen had om 02.00 uur ’s nachts, 03.00 uur ’s nachts en 06.00 uur ’s ochtends, die vrijwel allemaal uitverkocht waren.

Filmgangers van 18 tot 34 jaar vormden in de VS de helft van het publiek. Amerikaanse media gaan ervan uit dat dit meer te danken is aan de populariteit van Nolan, dan aan die van Homerus. Het maken van de film, met Matt Damon als Odysseus, Anne Hathaway als Penelope en Lupita Nyong’o als zowel Helena als haar halfzus Clytaemnestra, kostte 250 miljoen dollar.

Anne Hathaway als Penelope enTom Holland als Telemachus in The Odyssey

Chipmaker Nexperia probeert zijn afnemers gerust te stellen dat na een maandenlange crisis rond het bedrijf de productie weer op stoom begint te komen. „Elke week kunnen we onze klanten meer capaciteit bieden”, zegt interim-bestuurder Stefan Tilger vandaag in een interview met het Duitse Handelsblatt. „Voor het eind van het jaar zullen de grootste knelpunten zijn weggewerkt.”

Dat is goed nieuws, vooral voor de Duitse auto-industrie, stelt de zakenkrant. Sinds afgelopen najaar is er een tekort aan chips van Nexperia, die onontbeerlijk zijn voor veel industriebedrijven. Nexperia heeft zijn hoofdkantoor in Nijmegen, en fabrieken in Hamburg, Manchester en China.

De crisis brak in oktober uit, toen het Nederlandse ministerie van Economische Zaken met een uitzonderlijke noodmaatregel hard ingreep bij de chipfabrikant, die eigendom is van een beursgenoteerde Chinese onderneming. Er zou sprake zijn van „ernstig wanbestuur” bij Nexperia. Het toenmalige kabinet stelde het bedrijf onder strenge controle. Het mocht een jaar lang geen bedrijfsonderdelen verplaatsen, nieuwe leidinggevenden aannemen of andere beslissingen nemen zonder uitdrukkelijke toestemming van de Nederlandse overheid. De Chinese topman werd aan de kant geschoven.

Het leidde niet alleen tot een scheuring binnen het bedrijf tussen de Europese en de Chinese tak, waardoor de levering van chips aan onder meer de Europese auto-industrie stokte, maar ook tot ernstige diplomatieke spanningen tussen Nederland en China. In een tegenreactie verbood Beijing tijdelijk de uitvoer van Nexperia-chips uit China, en de Chinese dochter onttrok zich aan de controle uit Nijmegen.

Minister Sjoerdsma van Buitenlandse Handel bezocht China eerder deze maand met een handelsmissie en streek bij die gelegenheid in gesprek met zijn Chinese collega, handelsminister Wang Wentao, de diplomatieke plooien weer glad. „Nexperia was een enorme hobbel”, zei hij. „China wil dit graag achter zich laten, want het mag onze relatie niet overschaduwen. Samen proberen we de twee partijen in het bedrijf ertoe te bewegen een oplossing te zoeken: jongens, we móéten hier uit zien te komen.”

Wat ons verder opviel vanochtend:

Bedrijfsvlaggen bij het hoofdkantoor van chipmaker Nexperia in Nijmegen.

Op AI-gebied kan China een betere partner voor het mondiale zuiden zijn dan de Verenigde Staten. Dat zei de Chinese president Xi Jinping vrijdag in een toespraak tot de World Artificial Intelligence Conference, een grote AI-conferentie in Shanghai.

Xi presenteerde China’s visie op „een eerlijk en rechtvaardig” systeem voor een mondiaal AI-bestuur. Hij riep op tot het ontwikkelen van meer goedkope ‘open-source’ technologie, en presenteerde Chinese plannen om landen in het mondiale zuiden te helpen meer AI-capaciteit te ontwikkelen. Meer internationale samenwerking op AI moet „nieuwe historische ongelijkheden” voorkomen.

Daarnaast pleitte Xi ook voor meer samenwerking op het gebied van mondiale regelgeving voor kunstmatige intelligentie. China’s visie wijkt op dit vlak wijkt van die van de Amerikaanse overheid, die vooral benadrukt dat regelgeving innovatie zou kunnen afremmen.

Het was de eerste keer dat de Chinese president zelf voor het evenement, dat sinds 2018 wordt gehouden, naar Shanghai was gekomen. De afgelopen jaren was alleen de premier aanwezig.

China zet in zijn economische plannen groot in op AI, en is na de Verenigde Staten verreweg de belangrijkste leverancier van nieuwe AI-modellen. De open source technologie van Chinese AI-bedrijven als DeepSeek en Zhipu AI, breed toegankelijk vanwege de lage kosten, is ook internationaal succesvol. In vergelijking met de VS zet China minder in op het ontwikkelen van Artificial General Intelligence, of het ontwikkelen van technologie die de menselijke cognitie evenaart of overtreft, en meer op toepassingen van AI, bijvoorbeeld in de industrie.

Tegelijk lijdt de ontwikkeling van AI in China onder strenge Amerikaanse exportrestricties voor chips. Daarom probeert China zo snel mogelijk onafhankelijk te worden van Amerikaanse chips. Nadat de Amerikaanse overheid begin dit jaar Nvidia’s H200 chips had vrijgegeven voor verkoop aan China, aarzelde de Chinese overheid lang hoe het met deze Amerikaanse concessie om moest gaan. Hoewel de Chinese AI-sector de extra rekenkracht goed zou kunnen gebruiken, werd recent bekend dat alleen een paar bekende Chinese AI-bedrijven de Nividia-chips maar mondjesmaat mogen importeren.

Op vrijdag erkende Xi de Amerikaanse bijdrage aan de vroege ontwikkeling van AI. Maar hij leverde ook indirecte kritiek, door te stellen dat landen AI niet „overmatig” moeten door de lens van nationale veiligheid moeten beschouwen.

Intussen wedijveren beide grootmachten niet alleen op technologisch vlak, maar ook als het gaat om internationale allianties op het gebied van AI. Een dag voor de conferentie werd in Shanghai een nieuwe organisatie opgericht voor internationale AI-samenwerking. 29 landen sloten zich aan, waaronder Kazachstan, Rusland en Indonesië. Vorige week wisten de VS in Washington 35 landen aan een AI-verklaring te binden.

De Chinese President Xi Jinping opende deze vrijdag een internationale conferentie over AI in Shanghai.

Een stofzuiger met 25 procent korting? Amazon presenteert het als een aantrekkelijke deal en om dat te benadrukken wordt onder de verkoopprijs de adviesprijs getoond, met een streep erdoorheen.

Bij concurrent Bol is precies dezelfde stofzuiger ook in de aanbieding voor precies dezelfde prijs. Toch is het kortingspercentage lager: 16 procent. De doorgehaalde prijs is ook anders, geen adviesprijs maar de „meest getoonde prijs in de laatste 90 dagen, promoties uitgezonderd”.

In beide gevallen is die presentatie niet volgens de wettelijke regels voor het tonen van aanbiedingen, zegt de Consumentenbond. De belangenorganisatie sommeert de webshops daarmee op te houden en dreigt met juridische stappen.

De Consumentenbond wijst op regels van de Autoriteit Consument & Markt (ACM): de prijs waarmee wordt vergeleken, mag alleen doorgestreept worden en als basis voor het kortingspercentage gebruikt worden als dat de laagste prijs is geweest die in de afgelopen dertig dagen voor het product werd gevraagd. Adviesprijzen en „meest getoonde prijzen” mogen wel gebruikt worden, maar niet doorgestreept.

De ACM signaleerde eind vorig jaar ook al eens dat veel webwinkels zich niet aan deze regels houden. Eerder werden verschillende webshops daar voor beboet.

De Consumentenbond hield twee maanden lang de prijzen van een groep populaire elektronicaproducten in de gaten bij Bol en Amazon. Daarbij kwamen de onderzoekers 323 keer een aanbieding tegen. In sommige gevallen waren de producten voor de aanbiedingsperiode juist nog goedkoper. Een vergelijking met de laagste prijs had dan geen aanbieding opgeleverd.

„Wij doen al jaren onderzoek naar nepaanbiedingen en spreken winkels aan als ze zich niet aan de regels houden. Bij Coolblue en Wehkamp leidde dat eerder al tot aanpassingen, het kan dus wél”, zegt Consumentenbond-directeur Sandra Molenaar in een persbericht. „Maar Amazon en Bol.com blijven hier hardnekkig klanten mee lokken, ondanks dat deze winkels de regels kennen.”

Bol laat weten zich „niet te herkennen” in de conclusies van de Consumentenbond. Volgens een woordvoerder is de vergelijking met een meest getoonde prijs „conform onze interpretatie van de geldende wet- en regelgeving”.

„Veel producten worden door meerdere verkooppartners verkocht, waardoor er tegelijkertijd verschillende prijzen voor hetzelfde product kunnen gelden.” Door die „complexiteit” vindt Bol een vergelijking met de meest getoonde prijs het duidelijkst.

Ook Amazon is „het niet eens met de beweringen van de Consumentenbond” en stelt dat haar prijsgegevens „voldoen aan de huidige industriestandaarden en toepasselijke wettelijke vereisten”.

Dit bericht is om 17:10 aangevuld met een reactie van Amazon.

De prijzen voor tarwe zijn op de termijnmarkt vorige week fors gestegen – van 213 euro naar 223 euro per ton. De belangrijkste reden daarvoor: Oekraïne viel 116 Russische schepen aan in de Zee van Azov, die de Kaspische Zee en het Russische rivierennetwerk verbindt met de wereldzeeën. Een kwart van het Russische tarwe wordt geëxporteerd via die route.

Woensdag steeg de tarweprijs verder doordat Rusland op zijn beurt Oekraïense schepen in de Zwarte Zee onder vuur nam. Dit meldt ABZ Diervoeding uit Nijkerk, dat jaarlijkse ongeveer 950.000 ton diervoeding produceert. Volgens het agrarische blad Nieuwe Oogst werken de stijgende prijzen door in de prijzen voor krachtvoer voor vee; belangrijke energiebronnen als tarwe, gerst en andere granen zijn ook duurder geworden.

TOPSHOT – An aerial view shows a combine harvester driving across a field as it cuts the grain near Niederkassel, western Germany on July 8, 2026. (Photo by Ina FASSBENDER / AFP)

„We’re a European organization based in Spain, serving thousands of customers across the EU, in Germany, Austria, Switzerland, France, Spain, the USA, and beyond.” Zo staat het op de ‘about us’-pagina van Passwork, een programma om wachtwoorden mee te managen. Maar Passwork is in werkelijkheid Russisch, zo blijkt uit onderzoek van journalistencollectief OCCRP in samenwerking met Investico, Nu.nl, De Groene Amsterdammer, Le Monde en De Tijd.

Het is niet duidelijk hoeveel Europese bedrijven precies klant zijn bij Passwork, maar de software was in ieder geval in gebruik bij een grote beheerder van Nederlandse zonneparken, RTV Noord, een Frans havenbedrijf en Ierse overheidsinstanties, schrijft het journalistencollectief.

Ook Russische staatsbedrijven gebruiken de wachtwoordmanager. Daarvoor zijn volgens de onderzoekers licenties verplicht en voordat zo’n licentie afgegeven wordt moet de Russische staat gedetailleerde informatie over de werking van het product hebben.

In een wachtwoordmanager worden inloggegevens opgeslagen. Moeilijk te kraken wachtwoorden zijn ook moeilijk te onthouden, om toch te zorgen dat veilige wachtwoorden gebruikt worden zetten veel bedrijven wachtwoordmanagers in. De gebruiker hoeft dan maar één wachtwoord te onthouden, namelijk die van de passwordmanager.

Passwork doet zich Europees voor, maar in werkelijkheid werd het bedrijf in 2014 opgericht in Rusland. Het hoofdkantoor in Barcelona dat op de site van Passwork wordt genoemd is slechts een ‘brievenbus’, blijkt uit het onderzoek. Op hetzelfde adres zit een Russischtalig advocatenkantoor.

De onderzoekers vonden geen bewijs dat de software van Passwork bewust ‘achterdeurtjes’ bevat of dat wachtwoorden zijn buitgemaakt. Wel blijkt uit blogberichten van bestuurders van het bedrijf dat er bewust is gezocht naar een „normaal land” om vanuit te opereren om Passwork ook in westerse landen te promoten.

Komkommertijd lijkt echt te zijn begonnen, maar dan wel een erg hete komkommertijd: het eerste deel van deze zomer breekt alle hitterecords, volgens het KNMI. Het behoort al tot de top vijf procent droogste Nederlandse zomers ooit, wat op zichzelf wel weer groot nieuws is.

Vandaag neemt de oud-burgemeester van Manchester, Andy Burnham, het over van premier Keir Starmer als Labour-leider en dus ook als premier van het Verenigd Koninkrijk. Burnham, die in Manchester onder andere de exploitatie van alle buslijnen terughaalde naar de lokale overheid, heeft voor het VK al „echt linkse” maatregelen aangekondigd. Tegelijk publiceerde het Internationaal Monetair Fonds IMF donderdag een rapport over de financiële staat van het VK waarin het waarschuwde dat de regering zich geen grote nieuwe staatsuitgaven kan permitteren. De Britse staatsschuld is hoog.

De door Labour aangekondigde nationalisering van staalbedrijf British Steel, dat in handen is van de Chinese Jingye Group, wekt alvast de woede van China, meldt de BBC. „Deze zet beschadigt de rechten van Jongye Group”, aldus het Chinese ministerie van Handel en „ondermijnt het vertrouwen van Chinese bedrijven die investeren in het Verenigd Koninkrijk”.

De Labour-regering is sinds een jaar ook bezig om de Britse spoorwegen te nationaliseren en koopt bedrijven uit die een deel van het spoor exploiteerden. Dat kan volgens een wet uit 2024 zonder compensatie te betalen aan die bedrijven voor geleden schade. De bedoeling is dat er in 2027 een nieuwe genationaliseerde Great British Railways ontstaat.

Afzwakken van de eisen voor financiële buffers van banken leidt nauwelijks tot ruimhartiger verstrekken van leningen. De weerbaarheid van banken, belangrijk onderdeel van het financiële systeem, wordt er echter wel minder door. Dat concludeert toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB) na onderzoek. De centrale bank adviseert dan ook de kapitaaleisen voor banken niet af te zwakken.

De komende jaren staan EU-lidstaten voor een flinke financieringsopgave: elk jaar is naar schatting zo’n 1.200 miljard euro nodig voor investeringen in onder meer verduurzaming, energietransitie en defensie. Daarbij verwacht DNB dat telkens zo’n 690 miljard euro uit de private markt moet komen, het deel van de financiering dat niet op effectenbeurzen wordt opgehaald. Banken spelen daarin een belangrijke rol, bijvoorbeeld met bedrijfsleningen.

Na de economische crisis in 2008 zijn de regels aangescherpt voor de reserves die banken moeten aanhouden. De grotere buffers hebben het financiële systeem minder kwetsbaar gemaakt voor schokken. In Europees verband is nu onderzocht of verlaging van de verplichte kapitaalbuffers de leenmogelijkheden van banken vergroot. Dan zouden ze bijvoorbeeld extra kunnen bijdragen aan deze Europese investeringsopgave. In de VS is een dergelijke beweging al gaande. De Europese bankenkoepel EBF is groot voorstander van lagere kapitaaleisen, maar analisten zijn kritisch vanwege de risico’s op instabiliteit van het financiële stelsel die deze wijziging meebrengt.

Uit onderzoek blijkt dat lagere kapitaaleisen nauwelijks bijdragen aan een ruimere beschikbaarheid van kapitaal. DNB wijst erop dat investeringen in nieuwe technologieën (zoals in de defensie-industrie) of innovatieve bedrijven doorgaans risicovoller zijn dan leningen aan ondernemingen die al succes hebben. Het is immers onzeker of die innovatie ook succesvol wordt.

De kosten van dit soort leningen zijn hoger (door het risico op niet-terugbetalen). Banken zijn daardoor sinds 2008 veel meer geneigd een deel van hun kredietverlening te richten op minder risicovolle projecten.

De verplichte kapitaalbuffer dan maar verlagen, lost dit probleem niet op. Omdat banken vaak al meer kapitaal aanhouden dan nodig is en hun aandeelhouders regelmatig dividend uitkeren, ziet de toezichthouder binnen de huidige regelgeving nog voldoende ruimte om meer leningen te verstrekken. DNB doet een aantal – al bekende – aanbevelingen die de financieringsmogelijkheden van banken kunnen vergroten, zoals voltooiing en versterking van de Europese kapitaalmarkt en Bankenunie.

Hierdoor zouden banken beter internationaal kunnen samenwerken om passende leningen aan te bieden. Ook de inzet van publieke investeringsbanken, los van de traditionele banken, noemt DNB als optie om meer privaat kapitaal beschikbaar te krijgen. De overheid kan ook nog verder bijdragen door garant te staan voor een deel van de lening bij risicovolle projecten.

De rechtbank in Rotterdam heeft cryptoplatform Knaken donderdag failliet verklaard. Het Openbaar Ministerie (OM) had eind juni het faillissement aangevraagd na signalen van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) over een „zeer zorgwekkende situatie” bij de aanbieder van cryptodiensten. Het OM startte eerder een strafrechtelijk onderzoek omdat er volgens hen 7 miljoen euro aan tegoeden ontbreekt van klanten van Knaken.

De rechtbank stelt nu dat „Knaken veel klanten heeft en er is sprake van een aanzienlijk dekkingstekort bij Knaken waarvan de klanten niet op de hoogte zijn gesteld. Er is dus veel geld van klanten verdwenen zonder dat duidelijk is hoe dat kan zijn gebeurd.” Eerder zei het OM dat Knaken ongeveer 30.000 klanten heeft. Die kunnen niet zelf het faillissement van Knaken aanvragen, omdat ze geen inzicht hebben in wat er op het platform gebeurt omdat ze geen toegang meer hebben.

De problemen begonnen eerder dit jaar. Volgens nieuwe cryptowetgeving had Knaken een vergunning nodig van de AFM, maar het lukte niet die te verkrijgen. Daarop legde het de activiteiten stil, klanten konden vanaf begin juni niet meer bij hun cryptomunten. Inmiddels blijkt dat Knaken er al langer financieel slecht voor staat.

Knaken vindt zelf dat een faillissement niet de beste manier is om de zaken af te wikkelen, blijkt uit het persbericht van de rechtbank. Het bedrijf stelde voor de beschikbare tegoeden te verdelen onder de klanten. De rechter verwierp dat omdat Knaken te weinig vermogen heeft om klanten volledig te betalen.

Knaken begon in 2017. Klanten konden bij Knaken geld omzetten naar cryptomunten en andersom, en hun cryptomunten bewaren. Het cryptobedrijf was ook actief als sportsponsor van onder meer Feyenoord en Ajax en tennisser Botic van de Zandschulp.

Knaken was sponsor van tennisser Botic van de Zandschulp.

Industrieconcern VDL mag tot volgend jaar zonder aangepaste vergunning drones produceren in de voormalige Nedcar-autofabriek in Born. De provincie Limburg heeft een gedoogverklaring die dat regelt met een half jaar verlengd, schrijft het ANP. Defensie vroeg het bedrijf de productie van drones te versnellen, stelt de provincie.

De autofabriek in Born sloot eind 2024 de deuren. Vorig jaar is de assemblage van drones en ander (onbemand) militair materieel opgestart. Daarvoor zijn contracten afgesloten met Defensie en meerdere wapenfabrikanten. Limburg gaf VDL toestemming de ‘oude’ vergunning voor de bouw van auto’s te gebruiken. Die provinciale uitzondering liep op 1 juli af.

De nieuwe vergunningsaanvraag wordt dit najaar afgehandeld. Tot voor kort leek het er niet op dat VDL voor die tijd nieuwe drones ging produceren, stelt de provincie. Defensie vroeg het concern die alsnog snel te leveren „met het oog op het nationaal en Europees veiligheidsbelang”, zegt Limburg.

Volgens het provinciebestuur hebben de werkzaamheden in Born „geen of slechts zeer beperkt” effect op de omgeving en zou handhaven op de oude vergunning niet in verhouding staan tot het nationale belang van de droneproductie. Limburg is groot voorstander van de komst van de defensie-industrie en trok eerder 15 miljoen euro uit om het VDL-complex daar klaar voor te maken.

VDL sprak onlangs de hoop uit eind dit jaar de productie van drones en ander materieel flink op te schalen. Nu gaat het vooral om tests en het bouwen van prototypes. Dit voorjaar werd bekend dat het Oekraïense bedrijf Greentech Harvest langeafstandsdrones gaat bouwen in Born.

Op het terrein worden ook thuisbatterijen gemaakt en batterijen voor in auto’s. Op een bewonersavond twee weken geleden waar dagblad De Limburger bij aanwezig was zei Wil-Jan Schutte van VDL niet op één paard te willen wedden, zoals in het verleden met de auto-industrie, maar op meerdere. De bedoeling is dat er uiteindelijk weer 1.500 tot 2.000 mensen aan het werk kunnen in de fabriek. Toen de fabriek in 2024 gesloten werd verloren 4.000 mensen hun baan.

Fabriek van VDL Nedcar in Born.

Een grote overname op de markt voor maaltijdbezorgers is aanstaande: het Amerikaanse Uber – bekend van onder meer Uber Eats – neemt voor 14,8 miljard dollar (12,9 miljard euro) de Duitse concurrent Delivery Hero over. De bedrijven hebben daar donderdag een overeenkomst over gesloten.

Uber deed eerder al een poging om Delivery Hero over te nemen, maar een bod van 33 euro per aandeel vonden beleggers te weinig. Daarop verhoogde het bedrijf de geboden prijs naar 41,50 euro. Woensdag bedroeg de slotkoers van Delivery Hero op de effectenbeurs in Frankfurt 38,18 euro.

De Zuid-Afrikaanse techinvesterder Prosus, die aan de beurs in Amsterdam genoteerd staat en onderdeel is van de AEX, heeft op dit moment nog een belang in Delivery Hero. Prosus is tevens eigenaar van Just Eat Takeaway maar beloofde bij de overname van die maaltijdbezorger vorig jaar al haar investering in Delivery Hero af te gaan bouwen. Nu is er ook een akkoord gesloten over de verkoop van het belang van 17 procent dat de Zuid-Afrikanen nog hadden.

Delivery Hero is een belangrijke speler in de wereld van maaltijdbezorging. De onderneming is actief in onder meer Azië, Afrika en Zuid-Europa en heeft een marktwaarde van ongeveer 11,6 miljard euro. Het bedrijf behoort daarmee wereldwijd tot de vijf grootste bedrijven in deze sector. In 2025 draaide het een omzet van 14,8 miljard euro. Uber geeft voor haar maaltijdbezorgingstak geen exacte cijfers over inkomsten.

Het hoofdkantoor van Delivery Hero blijft na de overname in Berlijn staan. Uber stelt komende jaren 2 miljard euro in de eigen activiteiten in Duitsland te willen investeren. De afronding van de overname wordt in de tweede helft van 2027 verwacht.

Een bezorger van UberEats in Groningen.

Het Taiwanese chipconcern TSMC is van plan om 100 miljard dollar extra uit te trekken voor nieuwe Amerikaanse chipactiviteiten, zo werd vandaag bekend bij de presentatie van de halfjaarcijfers. Hiermee komt de chipleverancier van grote Amerikaanse bedrijven als Apple en Nvidia tegemoet aan eerdere toezeggingen uit een deal tussen Washington en de Taiwanese overheid om productie van halfgeleiders naar Amerikaanse bodem te halen.

De chipmaker is nu van plan vooral te investeren in Arizona. Daar worden minstens vier fabrieken gebouwd, zei TSMC-topman CC Wei. Door het extra geld is met de investeringsplannen van TSMC in de VS in totaal nu 265 miljard dollar gemoeid, schrijven persbureaus AP en ANP.

TSMC, een belangrijke klant van de Nederlandse chipmachinebouwer ASML, profiteert volop van de toegenomen vraag naar chips door de wereldwijde opmars van AI. Het kan de portemonnee ook makkelijk trekken voor nieuwe investeringen, de kwartaalwinsten van het bedrijf gaan door het dak. In het tweede kwartaal van dit jaar was de winst 77 procent hoger dan hetzelfde kwartaal vorig jaar. Het kwam uit op omgerekend ruim 19 miljard euro, een record.

TSMC investeert flink in Amerika.

De abonneecijfers van NRC en de cijfers over afvalinzameling hebben één ding gemeen: ze laten zien dat de krant steeds meer digitaal wordt gelezen.

Vanochtend berichtte het Centraal Bureau voor de Statistiek over afvalinzameling en er is het afgelopen jaar per persoon 1 kilo oud papier minder ingezameld dan in 2024. Het CBS noemt onder meer de digitalisering van de krant als oorzaak. De toename van in karton verpakte pakketjes die in groten getale door pakketbezorgers naar voordeuren gedragen worden, compenseert die afname van oud papier dus niet.

In totaal zamelden gemeenten 8,1 miljard kilo aan huishoudelijk afval in het afgelopen jaar. Dat is 449 kilo per inwoner, 6 kilo minder dan in 2024. Die trend daalt al jaren, met uitzondering van coronajaar 2020 toen mensen extra veel thuis waren. In 2019 ging het nog om 491 kilo per inwoner.

Borstklopperij omdat er blijkbaar zo goed wordt omgegaan met afval is niet per se terecht. Bij papier is een lichte afname te zien, maar de grootste afname kwam het afgelopen jaar doordat er minder groente-, fruit- en tuinafval is ingezameld. En dat komt volgens het CBS dan weer doordat het in 2025 droger was dan het jaar ervoor, waardoor planten in de tuin minder groeiden. Dat scheelt natuurlijk in snoeiafval.

Opvallend: in steeds meer gemeenten worden luiers apart ingezameld. In 2025 deden 120 gemeenten dat, in 2020 waren dat er nog 83.

Plastic afval aan een paal in de Nieuwe Hilstraat Dordrecht.

Beleggingen in commercieel vastgoed zijn weer zo goed als terug op het niveau van vier jaar geleden. In de eerste zes maanden van 2026 steeg het belegd vermogen in Nederlands commercieel vastgoed tot 7 miljard euro, ruim een derde meer dan in dezelfde periode vorig jaar. Dat meldt vastgoedadviseur CBRE woensdag. Met name in kantoren en winkelvastgoed zien beleggers kansen.

De afgelopen twee jaar stonden in het teken van herstel voor de commerciële vastgoedsector, waar naast woningen onder meer distributiehallen, winkels, hotels en kantoren onder vallen. Door een combinatie van hogere belastingen en gestegen rente als gevolg van de oorlog in Oekraïne kelderden de investeringen in vastgoed tot een dal in 2023 – in de eerste zes maanden van dat jaar werd er nog slechts 3,2 miljard euro belegd in bedrijfsmatig vastgoed.

Inmiddels is dat dus weer terug op 7 miljard, iets minder dan in 2022. En dat komt volgens CBRE voor het belangrijkste deel door hernieuwde interesse in kantoorvastgoed. Ten opzichte van de eerste zes maanden van vorig jaar steeg het belegd vermogen in kantoren met 66 procent tot 985 miljoen euro. Beleggers richten hun blik vooral op gewilde locaties, zoals de Amsterdamse Zuidas – en vooral voor duurzame panden wordt extra betaald. Ook winkelvastgoed is in trek. Met 1,2 miljard euro werd er bijna 30 procent meer belegd dan in het eerste halfjaar van 2025.

Nieuw is dat deze groei niet langer van pensioenfondsen en verzekeraars afkomstig is. CBRE ziet in private beleggers en family offices een nieuwe doelgroep die verantwoordelijk is voor veel extra belegd vermogen. Om meer financiële slagkracht te hebben, leggen zij vaker geld bijeen om samen grotere transacties te kunnen doen.

Dit soort ‘club deals’ zorgen er volgens Lodewijk Buijs, directeur capital markets bij CBRE, voor dat er meer transacties plaatsvinden. „Dat ging altijd om bedragen van 20 tot 30 miljoen. Nu zie je dat dit soort partijen soms het viervoudige kunnen opbrengen.”

Op de woningmarkt valt op dat het investeringspeil (43 procent groei, 2,7 miljard euro) dan wel fors groeit, maar er daarvoor volgens CBRE amper extra huurwoningen bijkomen. Negen op de tien bestaande woningen die beleggers het eerste halfjaar van 2026 aankochten, worden naar verwachting uiteindelijk verkocht als de huurder het huis heeft verlaten. Dit komt doordat het verschil in prijs tussen een beleggerswoning mét huurder en een koopwoning zonder huurder nu zo groot is, dat het voor beleggers erg aantrekkelijk is om deze ‘uitpondstrategie’ in te voeren.

Voor de woningmarkt in met name kleinere steden is dit geen goed nieuws, zo zegt Buijs: „In Gouda verdwijnt naar schatting 16 procent van de huurwoningvoorraad van beleggers, in Venray loopt dat op naar 19 procent.” De verwachting is dat vooral studenten en jonge huurstarters moeilijker aan een huurwoning zullen komen.

Een leegstaand kantoorpand in Kijkduin.

Uit de klinkende Chinese exportcijfers zou je de indruk kunnen krijgen dat het uitstekend gaat met de Chinese economie. Dinsdag maakten de Chinese douaneautoriteiten bekend dat de export in de maand juni 27 procent hoger lag dan een jaar eerder. Het Chinese handelsoverschot (de export minus de import) lag in juni op meer dan 125 miljard dollar (110 miljard euro), het op één na hoogste maandcijfer ooit.

Maar die fraaie exportcijfers verbloemen de problemen in de Chinese economie, zo bleek woensdag uit bbp-cijfers. In het tweede kwartaal van dit jaar kwam de bbp-groei uit op 4,3 procent op jaarbasis. Dat is beduidend lager dan de groei een kwartaal eerder (5 procent) en ook lager dan wat de meeste economen hadden verwacht (4,5 procent). Begin dit jaar stelde de Chinese Communistische partij de bbp-groeidoelstelling voor het gehele jaar 2026 al naar beneden bij, naar tussen de 4,5 en 5 procent, terwijl de voorbije jaren 5 procent gebruikelijk was.

De oorzaak van de groeivertraging is vooral de aanhoudende vastgoedcrisis in het land. Het groeimodel van het land was lang gebaseerd op met schuld gefinancierde investeringen in woningen en bedrijfspanden. De zeepbel barstte in 2021 met het faillissement van vastgoedontwikkelaar Evergrande, waarna ook andere ontwikkelaars in de problemen kwamen.

In de eerste zes maanden van dit jaar lagen vastgoedinvesteringen 18 procent lager dan een jaar eerder. Huizenprijzen dalen vrijwel onophoudelijk sinds eind 2021. Door de vastgoedcrisis verloren meer dan 14 miljoen mensen hun baan in de bouwsector, schrijft The New York Times. De crisis werkt breed door in de economie. Persbureau Reuters schrijft dat tientallen miljoenen mensen in China de voorbije jaren noodgedwongen zelfstandig zijn gaan werken als, bijvoorbeeld, bezorgers of taxichauffeurs, bij gebrek aan banen.

De Chinese overheid probeert op twee manieren de economische groei op peil te houden: met subsidies aan consumenten en vooral met steun aan de export. Consumenten kregen tot vorig jaar subsidies voor het inruilen van oude auto’s en elektronica voor nieuwe. Maar dit dit lijkt het vertrouwen amper te hebben verbeterd: Chinese consumenten (be)sparen vooral. The New York Times schrijft dat op sociale media veel tips worden gedeeld over zuinig leven, onder het motto: ‘bespaar waar het kan, geef uit waar het moet’.

Export is de voornaamste bron van economische groei, waarbij de regering in Beijing nu vooral inzet op hoogwaardige industrieproducten, zoals (elektrische) auto’s, chips, machines, machine-onderdelen en chemie. De industrie in China wordt ruim gesubsidieerd, ruimer dan in westerse landen, zo blijkt uit onderzoek van onder meer het Internationaal Monetair Fonds en de OESO.

De hoogwaardige sectoren waar China nu op inzet zijn vaak minder arbeidsintensief dan de meer traditionele, zoals de bouw, waardoor veel mensen in China niet profiteren van de exporthausse.

In Europa leidt de snel groeiende Chinese export intussen tot zorgen. Het innovatieve en tegelijk goedkoper producerende China is uitgegroeid tot grote concurrent voor de Europese industrie. Oneerlijke Chinese concurrentie leidt tot massaal banenverlies in Duitsland, zo klinkt het steeds luider vanuit het Duitse bedrijfsleven. De Duitse branchevereniging voor de machinebouw VDMA riep woensdag de Europese Unie op om krachtiger op te treden tegen China. De Europese Commissie broedt op de bredere inzet van invoerheffingen.

Overigens wordt vanuit China gewezen op andere oorzaken van het groeiende Chinese handelsoverschot. Een studie van denktank China Finance 40 noemt de dure energie waarmee de Europese industrie sinds 2021 kampt. Daarnaast heeft Europa vanwege de energietransitie volop ingezet op elektrische auto’s, batterijen en zonnepanelen. Die komen vaak uit China.

De Douane heeft in de eerste helft van dit jaar ruim 106 miljoen illegaal verhandelde sigaretten en ongeveer 18.000 kilo tabak onderschept, zo meldt de dienst woensdagochtend. 80 procent komt het land binnen via zeecontainers. De Douane houdt dit jaar voor het eerst vangsten van illegale sigaretten en tabak bij op een openbaar online ‘dashboard’.

De accijnzen op tabak zijn in Nederland veel hoger dan in België, Luxemburg Duitsland waardoor veel rokers de grens oversteken om sigaretten te kopen – een slof sigaretten (200 stuks) kost in Luxemburg ongeveer 70 euro en in Nederland 130 euro. Dat is voor eigen gebruik niet illegaal, maar daarnaast is de illegale markt rondom tabak gegroeid. „De smokkel van tabaksproducten is naast cannabis een vast verdienmodel van criminelen geworden”, zegt directeur-generaal Nanette van Schelven in een persbericht.

Volgens de Douane zijn de inkomsten voor de Nederlandse schatkist van tabaksaccijns vorig jaar aanzienlijk gedaald; deze trend lijkt zich dit jaar door te zetten. Het RIVM berekende vorig jaar dat 60 procent van de Nederlandse rokers zijn sigaretten in het buitenland koopt, in 2024 was dat maar 20 procent.

De Douane zegt nu in te zetten op verschillende methodes om tabaksfraude te bestrijden. Met het wetsvoorstel ‘Cameratoezicht in relatie tot accijns’ kan de Douane straks camera’s en drones inzetten bij het toezicht op de accijnsregelgeving. Bijvoorbeeld bij een verkeerscontrole om verdachte situaties waar te nemen en te controleren.

Nederland verhoogde in 2024 de minimumaccijns op een pakje sigaretten van 5,87 euro naar 7,81 euro. De gemiddelde prijs, inclusief btw, steeg van 9 naar 11,10 euro. Een pakje shag van 50 gram kost bijna 25 euro; begin 2024 was dat nog 17 euro.

Illegale sigarettenfabrieken in Nederland worden ook aangepakt met een nieuw vergunningstelsel: de laatste jaren treft de Douane minder illegale productielocaties aan in Nederland (vorig jaar één illegale sigarettenfabriek, twee in de opbouw- of afbouwfase en drie productielocaties voor waterpijptabak); in België daarentegen werden vorig jaar in totaal elf fabrieken opgerold. In de eerste helft van 2026 is in Nederland één productielocatie voor waterpijptabak opgerold.

Overigens onderschepte de douane in het eerste halfjaar van 2026 ook 20 procent meer cocaïne dan in de eerste zes maanden van 2025 en veel minder cannabis – 62 procent minder.

De Douane geeft een demonstratie van de scan die koffers van binnen kan bekijken op smokkelwaar.

De IT sector is booming, maar niet alle IT-bedrijven profiteren vanzelfsprekend mee. De beurswaarde van IBM is in een dag met een kwart gedaald, werd gisteravond duidelijk.

Het bedrijf, in de jaren tachtig de eerste die pc’s verkocht en vandaag de dag vooral bezig met krachtige centrale computers voor grote bedrijven, cloud-computing en consultancy, maakte gisteren voorlopige halfjaarcijfers bekend. Die waren niet goed. De winst is fiks gedaald en vooral de inkomsten uit infrastructuurverkopen zijn ver achtergebleven.

IBM-klanten besteedden hun geld elders. Ze zijn massaal bezig AI-hardware aan te kopen. „We zagen dat klanten hun kwartaaluitgaven verschoven naar aankopen van servers, opslag en geheugen”, schrijft IBM-topman Arvind Krishna in een nederige brief aan investeerders. Klanten verwachtten vanwege schaarste prijsstijgingen in onder meer geheugenchips om AI op te draaien, die willen ze voor zijn en dus gaat daar juist nu veel geld naartoe. „Hoewel we enige impact verwachtten op onze supply chain, hadden we de omvang van deze herprioritering niet voorzien.”

Klanten waren het afgelopen kwartaal volgens Krishna bovendien „afgeleid door snel veranderende cybersecuritykwesties”. De opkomst van Mythos, het AI-model van Anthropic dat kwetsbaarheden in software sneller dan ooit op kan sporen, maakt dat bedrijven investeringen in hun veiligheid niet meer voor zich uit kunnen schuiven, en ook extra geld voor beveiliging moeten uittrekken.

„We zagen het, maar we kwamen niet snel genoeg in actie”, schrijft Krishna. „Tal van grote deals werden niet op tijd gesloten.”

Waar eerder door onderzoeksbureaus als Gartner vooral werd verwacht dat de IT-uitgaven als geheel zouden groeien, rijst uit deze cijfers van IBM een ander beeld op, schrijft technologie-analist Richard Waters in de Financial Times. „Het lijkt erop dat AI-investeringen ten koste gaan van ‘normale’ IT-investeringen van bedrijven. Een van de grote vragen op Wall Street voor dit winstseizoen zal zijn hoe groot deze verschuiving nu al is.”

Hij wijst ook op een timing-effect in AI-aankopen waar beleggers rekening mee moeten houden. „Als bedrijven nu allemaal AI-infrastructuur kopen om een prijsstijging voor te zijn, kan het goed zijn dat die boom in de toekomst weer iets afzwakt omdat dat allemaal nog een plek moet krijgen. Dit kan een nieuwe factor zijn voor de volatiliteit van AI-investeringen.”

IBM maakt tegenwoordig vooral krachtige centrale computers voor bedrijven.

Chipmachinemaker ASML verhoogt de financiële verwachtingen voor het bedrijf voor de rest van het jaar na een sterk tweede kwartaal. Dat maakte het Veldhovense bedrijf woensdag bekend bij de presentatie van de halfjaarcijfers. ASML verwacht nog meer te profiteren van de grote investeringen van techbedrijven in AI.

De totale netto-omzet voor 2026 zal volgens ASML tussen 43 miljard en 45 miljard euro liggen. Eerder verwachtte ASML nog een jaaromzet tussen de 36 miljard en 40 miljard euro. Het tweede kwartaal van 2026 boekte het concern een omzet van 9,3 miljard euro. De nettowinst was 2,9 miljard euro. Dat is meer dan het bedrijf zelf eerder verwachtte.

ASML is wereldwijd de enige leverancier van zeer geavanceerde lithografiesystemen die nodig zijn om chips mee te produceren. De vraag naar deze systemen neemt toe als gevolg van investeringen die techbedrijven doen in AI. „De aanhoudende investeringen op het gebied van AI (..) stimuleren de vraag naar geavanceerde logica- en geheugenchips, waardoor de groeivooruitzichten voor de halfgeleiderindustrie verder worden versterkt” zegt ASML-topman Christophe Fouquet bij de presentatie van de cijfers.

Wat ons verder opviel vanochtend:

Ja, de beleggingen van Nederlandse verzekeraars in private credit zijn de afgelopen jaren flink toegenomen, die van pensioenfondsen in private credit nauwelijks. En nee, die leveren geen grote risico’s op omdat de omvang nog steeds beperkt is.

De Nederlandsche Bank geeft in een vandaag gepubliceerd onderzoek antwoord op twee vragen die sterk leven sinds eind vorig jaar de zorgen rond private credit zijn gaan groeien.

Privatecreditfondsen verschaffen leningen aan – vooral – bedrijven die niet of slechts moeizaam bij banken kunnen lenen. Vooral in de VS is dit fenomeen de afgelopen twintig jaar sterk in opmars. De wereldmarkt ervoor beslaat nu zo’n 1.400 miljard dollar. In Europa is die markt ook gegroeid, maar veel beperkter tot ongeveer 500 miljard.

Nadat een aantal bedrijven dat geleend had bij private credit vorig jaar door fraude in problemen was geraakt, volgde een run op de fondsen die deze leningen zonder vaste looptijd uitzetten. Beleggers kunnen hun inleg bij deze zogeheten open-endfondsen in beperkte mate terugvragen.

Nederlandse verzekeraars hebben hun beleggingen in private credit tussen 2021 en 2025 met 37 procent laten stijgen naar 17,5 miljard euro. Dat is 8,3 procent van het beheerd vermogen. Bij pensioenfondsen bleven de beleggingen in private credit in die periode vrijwel constant, op 13 miljard euro. Dat is 1,3 procent van hun belegd vermogen. Zowel verzekeraars als pensioenfondsen zitten bijna alleen in de closed-endfondsen, waar beleggers pas aan het eind van de looptijd hun geld kunnen terugkrijgen.

De cijfers komen uit een analyse van DNB naar de beleggingen van de verzekeraars en pensioenfondsen op de private markten; dat is alles wat buiten de publieke financiële markten (zoals beurzen) wordt verhandeld. De beleggingen in private markten beslaan samen 276 miljard euro.

Verzekeraars hebben hun beleggingen in private markten (exclusief vastgoed en hypotheekleningen) de afgelopen jaren vergroot van 14 van hun belegde vermogen naar 22 procent, nu 47 miljard euro. Beleggingen in private equity en infrastructuur zijn daarin met 1,6 respectievelijk 1,7 procent van het belegde vermogen beperkt ten opzichte van de beleggingen in private credit,

Pensioenfondsen hebben een groter deel van hun belegd vermogen in private equity. Daarbij gaat het om de private opkoopfondsen, die bedrijven kopen en opknappen door reorganisatie of verkoop van bedrijfsonderdelen, of die ze juist via acquisities laten doorgroeien om ze na een aantal jaar met winst te verkopen. De pensioenfondsen hebben voor 79 miljard euro in private-equityfondsen gestoken, 7,9 procent van het belegde vermogen.

Vanwege de beperkte schaal van de investeringen in private markten ziet DNB nu geen grote risico’s. De toezichthouder acht de kans klein dat verzekeraars en pensioenfondsen in stresssituaties moeten overgaan tot gedwongen verkoop.

DNB ziet wél risico’s in de ondoorzichtigheid van private beleggingen, de beperkte verhandelbaarheid, het ontbreken van marktprijzen en de complexiteit ervan. Waakzaamheid is volgens de toezichthouder nodig, ook omdat het door de geringe transparantie van private markten moeilijk is goed zicht te krijgen op verwevenheden tussen financiële instellingen.

Shell gaat een dochteronderneming op het gebied van hernieuwbare energie in India verkopen voor bijna 1,6 miljard euro, zo maakte het bedrijf gisteren bekend. Het gaat om Sprng Energy, een bedrijf dat zonne- en windenergie opwekt en distribueert naar energiemaatschappijen in het land.

Het bedrijf heeft installaties staan van in totaal een maximaal vermogen van 5 gigawatt – net iets meer dan het maximale vermogen van alle windparken op zee voor de Nederlandse kust bij elkaar opgeteld. Shell kocht het bedrijf pas vier jaar geleden, in 2022 betaalde het er zo’n 1,35 miljard voor.

„Dit is weer een stap in de richting van een meer gefocust, concurrerend en veerkrachtig bedrijf, met als doel de jaarlijkse rendementen tot 2030 te verbeteren”, zegt Machteld de Haan, verantwoordelijk voor downstream en hernieuwbare energie bij Shell in een persbericht over de verkoop.

In 2023 trad topman Wael Sawan aan bij Shell en sindsdien verlegt het bedrijf de koers weer meer richting fossiele investeringen. Eind april nam Shell voor 12 miljard euro een olie- en gasbedrijf uit Canada over. Die overname had alles te maken met het op peil houden van de productie en voorraden van olie en gas, en het verstevigen van de positie in de wereldwijde gasmarkt.

In juni meldden Reuters en Bloomberg dat Shell zich ook voorbereidt op de verkoop van windparken in 2027, dat zou 1 miljard op moeten leveren. Het persbureau kon dit toen echter niet bevestigd krijgen van Shell zelf.

Milieu- en klimaatorganisaties volgen de bewegingen van Shell kritisch. „Deze fossiele acties spreken luider dan de groene praatjes van Shell en laten wederom zien; de aandeelhouder boven de burgers en het klimaat”, zegt Milieudefensie vandaag in een reactie. De klimaatorganisatie voert op dit moment twee rechtszaken tegen Shell en brengt daarbij veelvuldig ter tafel dat Shell niet uit zichzelf het pad van verduurzaming inslaat.

Het gebouw van Shell in Amsterdam waar onderzoek en innovatie op het gebied van de energietransitie plaatsvindt.

De Amerikaanse chipfabrikant Intel investeert 5 miljard euro in de uitbreiding van zijn chipfabriek in Ierland. Die extra capaciteit is nodig om aan de groeiende vraag naar AI-chips te voldoen, liet de fabrikant maandag weten in een verklaring.

Vorig jaar nog zette Intel een streep door een beoogde nieuwe chipfabriek in het Duitse Maagdenburg, een project dat ruim 30 miljard euro zou kosten. Gesteund met een subsidie van 10 miljard euro had dit plan de wederopstanding van de Europese chipindustrie moeten inluiden, maar Intel had geen geld om een compleet nieuwe fabriek te bouwen. Dat is veel duurder dan een bestaande locatie uitbreiden, zoals nu in het Ierse Leixlip gebeurt, even ten westen van Dublin.

In plaats van meer chips voor pc’s en laptops te produceren, gebruikte Intel zijn productiecapaciteit voor chips die in datacenters belanden. Die leveren meer geld op. Daardoor ontstond er een schaarste aan processors voor consumentencomputers. Dat leidde tot prijsstijgingen; laptops en andere gadgets waren al duurder door schaarse geheugenchips.

Intel leek ten onder te gaan in de concurrentiestrijd met de Taiwanese chipfabrikant TSMC, maar kreeg een reddingslijn toegeworpen door Donald Trump. De Amerikaanse overheid nam vorig jaar een belang van 10 procent in Intel. De timing was goed: de chipmarkt beleeft een ‘supercycle’, dankzij de schijnbaar onverzadigbare vraag naar AI-chips. De beurswaarde van Intel vervijfvoudigde en geeft de chipmaker weer wat financiële ademruimte.

Marktleider TSMC, waar grote techbedrijven als Apple, Nvidia en AMD hun chips laten fabriceren, kampt met gebrek aan capaciteit. Intel probeert, net als TSMC, ook een ‘foundry’ te worden die de fabricage van andere merken chips voor zijn rekening neemt – zoals een krantendrukkerij die ook andere titels van de pers laat rollen. Grote externe klanten zijn huiverig om over te stappen, hoewel de techniek er volgens Intel klaar voor is.

Chipmakers als Intel maken gebruik van meerdere processen, die bepalen hoe nauwkeurig de structuren van een chip afgedrukt worden en hoeveel transistors er op een vierkante centimeter passen. De meest geavanceerde methode voor massaproductie is het 18A-proces, dat nu in de nieuwe Intel-fabrieken in Arizona draait. De uitbreiding in Ierland – waar nu 4.900 mensen werken – is bestemd voor het wat oudere Intel 3-proces, een productiemethode die wel gebruik maakt van EUV-lithografiesystemen van ASML.

„Deze uitbreiding omvat het upgraden van bestaande fabricagelijnen en de installatie van geavanceerde chipmachines”, schrijft Intel in een toelichting. Als deze apparaten al besteld zijn, dan zouden de Intel-plannen ook terug te vinden moeten zijn in de ASML-cijfers. Woensdag maakt de chipmachinemaker uit Veldhoven de resultaten van het tweede kwartaal bekend.

ASML heeft moeite de vraag naar nieuwe chipmachines bij te benen. De expansie van de chipindustrie, voortgedreven door de AI-expansie, vindt bijna geheel plaats buiten Europa. In het eerste kwartaal behaalde ASML een omzet van 8,8 miljard euro, waarvan 6,3 miljard euro werd verdiend met de verkoop van chipmachines. Die apparaten kwamen hoofdzakelijk terecht in Zuid-Korea (45 procent), Taiwan (23 procent, China (19 procent) en de VS (12 procent). Het aantal machines dat ASML aan Europese bedrijven leverde, was te verwaarlozen.

Intels chipfabriek in Leixlip, County Kildare, in Ierland.

Source: NRC — This article was automatically imported from the source. Read full article at original source →