Hoe Shakira wéér het WK wist te veroveren, ondanks concurrentie van AI-nummers

„Dai dai, ikou, dale, allez, let’s go.” In vijf talen moedigt Shakira aan dat het tijd is om ervoor te gaan. Een grote vrolijke ode aan uithoudingsvermogen en saamhorigheid, met stadionklapgeluid, de warme stem van afrobeats-icoon Burna Boy, en stervoetballer Mbappé die aan het begin van de clip stralend tegen de camera zegt „Shakira, we’re ready” – gevolgd door onder meer Messi, Haaland en Kane, alsof ze plechtig trouw beloven aan de Colombiaanse popster.

Na ‘Waka Waka’ (2010) en ‘La la la’ (2014) is het Shakira wéér gelukt om het nummer van het WK te worden. ‘Dai Dai’ prijkt al drie weken op nummer 1 in de Top 40, staat op de tweede plek in de Spotify-wereldranglijst en is met ruim 400 miljoen views de populairste muziekvideo op YouTube van dit moment. Zondag spelen Shakira en Burna Boy, naast Madonna, BTS en Justin Bieber, de halftime-show tijdens de WK-finale: een muzikale spektakelshow tijdens de rust, zoals Amerika dat traditiegetrouw kent bij de Super Bowl.

Shakira in 2010 tijdens de WK-finale tussen Nederland en Spanje in Johannesburg.

De FIFA heeft groots ingezet op muziek met een officieel WK-album met achttien nummers van grote artiesten als Stormzy, LISA en zelfs een remix van The Rolling Stones. Maar even leken ze de plank mis te slaan toen de eerste release, ‘Lighter’ van Jelly Roll en Carín León, flopte. In plaats van voor internationale verbroedering te zorgen, werd het verweten te christelijk te zijn en te country – te Amerikaans eigenlijk. „Hier hebben we niet vier jaar op gewacht”, leest een van de vele negatieve reacties op YouTube. „Speel dit nummer op mijn begrafenis zodat iedereen jaloers is dat ik de enige ben die in de kist ligt.”

In de krappe twee maanden tussen de release van ‘Lighter’ in maart en ‘Dai Dai’ in mei leken AI-genereerde nummers dit WK te kleuren. Op socials begon het met het Franse ‘Imbattables’ (Onverslaanbaar), gemaakt door Crystalo, een maker die met AI werkt, waarin een zware Franse stem over dreunende percussie de grote namen van het team opsomt. „Barcola, Doue, Mbappé – Imbattables.”

Nadat ‘Imbattables’ viraal ging met miljoenen streams en mensen op socials het nummer gebruikten voor hun fan-edits, volgden onder meer Portugal, Spanje en Brazilië met hun eigen AI-nummers, met bijna dezelfde opbouw en beat, maar met de namen van hun eigen spelers.

Streamingsdienst Deezer maakte bekend dat van de meer dan 270 nummers die zijn geüpload op het platform met World Cup 2026 in de titel, meer dan 70 procent met (behulp van) AI is gemaakt. Ook in Frankrijk en Brazilië, waar Deezer het grootst is, waren de nationale nummers met „Coupe du Monde 2026” of „Copa do Mundo 2026” in de titel voor respectievelijk 86 procent en 71 procent met AI gegenereerd. Dagelijks worden 75.000 AI-nummers geüpload op Deezer.

Dit WK was een „bijzonder interessant laboratorium” voor AI-muziek, zegt John Ashley Burgoyne, universitair docent computationele muziekwetenschap bij de Universiteit van Amsterdam. „Voor een oorwurm zijn vier elementen belangrijk: een melodie met kleine motieven en herhalingen, een focus op de zangstem, een niet al te verrassend patroon en een beperkte vocale schaal, dus geen grote verschillen tussen de hoogste en laagste noot. En wat je wilt van een WK-hit – herhaling, conventioneel, catchy – is precies wat AI goed kan.”

Waar AI minder goed in is, is opbouw, legt Burgoyne. „Een pakkende snippet [fragment] van 20 seconden kan AI goed, en dat is precies wat goed werkt op socials, maar een heel nummer blijft moeilijk.” AI-platform Suno doet dat heel slim, zegt Burgoyne. Ze geven de maker van een AI-liedje allemaal korte fragmenten zodat zij ze zelf in de beste volgorde kunnen plaatsen. „Dat voelt als een creatief proces, alsof de maker de laatste creatieve keuzes maakt, maar in feite kan het model dat zelf niet goed.”

Of iets wel of niet als AI wordt gelabeld, vindt Burgoyne niet zo interessant, omdat het een „groot grijs gebied” is, de mate waarop mens en machine samenwerken. Transparantie over welke tool gebruikt wordt om het nummer te maken, vindt hij belangrijker. „Voor ‘Imbattables’, waarvoor de maker zeker veel royalties heeft gekregen, kon ik niet terugvinden welke AI-tool is gebruikt. Dan weet je ook niet of dat model eerlijke compensatie geeft aan de musici, instrumentalisten en componisten die de catchy melodieën daadwerkelijk hebben bedacht.”

AI en ‘Dai Dai’ delen het galmende stadiongeluid, de spreekkoren en de percussie als verplichte elementen van een WK-hit. Maar AI kan niet optreden, en zeker niet zo goed dansen als Shakira. ‘Dai Dai’ is met 180 miljoen streams op Spotify de enige echte hit van het WK-album, en streeft daarmee ook de AI-nummers ver voorbij. „Toen het WK haar het hardst nodig had, kwam ze terug”, reageert iemand onder de muziekvideo van ‘Dai Dai‘. Een ander: „Kortom: Mariah Carey is de koningin van Kerstmis en Shakira is de koningin van elk WK.”

Source: NRC — This article was automatically imported from the source. Read full article at original source →