Weg uit de VS van Trump: ‘Iedere keer dat ik mijn kinderen naar school zie fietsen, ben ik gelukkig’

Een groeiend aantal Amerikanen vestigt zich in Nederland via de Dutch American Friendship Treaty (DAFT), een weinig bekend handelsverdrag tussen Nederland en de VS uit 1956. In vijf jaar tijd steeg hun aantal van ongeveer driehonderd naar zevenhonderd per jaar. Via DAFT kunnen Amerikanen een verblijfsvergunning krijgen als zij zich als zelfstandig ondernemer in Nederland vestigen. Daarvoor hoeven zij slechts 4.500 euro in hun onderneming te investeren. Als zij aan de voorwaarden voldoen kunnen ze na vijf jaar een permanente verblijfsvergunning aanvragen.

Niet eerder kwamen zoveel Amerikanen via deze regeling naar Nederland. Achter de groei gaan niet alleen ondernemersplannen schuil. NRC sprak met drie Amerikanen die besloten hun land te verlaten omdat zij zich er niet langer thuis voelden en zich zorgen maakten over hun toekomst of zelfs hun veiligheid. Voor hen gaven de herverkiezing van Donald Trump, strengere abortuswetten, het immigratiebeleid en de positie van lhbtqia+’ers de doorslag. Zij willen niet met hun achternamen in NRC, hun volledige namen zijn wel bekend bij de redactie.

Verpleegkundige Caylie woont sinds vijf maanden in Nederland.

Caylie (30) groeide op in West-Texas, het meest conservatieve deel van de staat. Ze werkte jarenlang als verpleegkundige in de geboortezorg en zag hoe strengere abortuswetten het leven van zwangere vrouwen beïnvloedden.

„Als verpleegkundige in de geboortezorg zag ik van dichtbij hoe ingewikkeld zwangerschappen kunnen zijn. Dat botste soms met de manier waarop er in mijn omgeving over abortus werd gesproken. Daar was het onderwerp vaak eenvoudig: abortus was fout. Maar in het ziekenhuis kwam ik vrouwen tegen met ernstige complicaties, zwangerschappen die niet levensvatbaar waren of situaties waarin artsen moeilijke keuzes moesten maken. Hoe langer ik in de zorg werkte, hoe meer ik besefte dat de werkelijkheid veel minder zwart-wit is dan veel mensen denken.

„De abortuswetten in Texas werden de afgelopen jaren strenger. In 2022 trad in de staat een zogeheten trigger law in werking, waardoor zwangerschapsafbreking in ieder stadium strafbaar is. Toen ik zelf voor de tweede keer zwanger raakte, kon ik zulke politieke keuzes niet los zien van mijn eigen toekomst.

„Vrijwel mijn hele familie woont in Texas. Toen ik opgroeide, waren de meeste mensen in mijn omgeving christelijk, conservatief en ze stemden Republikeins. Geloof speelde een grote rol in het dagelijks leven; je hoort er voortdurend ‘God bless you’ en veel mensen gaan elke zondag naar de kerk. Pas toen ik ouder werd, begon ik me af te vragen waarom sommige opvattingen zo vanzelfsprekend werden gevonden, en waarom er zo weinig ruimte was voor andere perspectieven.

„Je kunt persoonlijke overtuigingen hebben, maar op het moment dat iemand tegenover je zit die medische zorg nodig heeft, zou dat altijd op de eerste plaats moeten komen. Ik zag collega’s die weigerden betrokken te zijn bij de zorg voor vrouwen die een abortus wilden ondergaan en dat sommige lesbische stellen zich niet welkom voelden omdat hun gezinssituatie niet aansloot bij de overtuigingen van een zorgverlener. Dat vond ik moeilijk te begrijpen. Mensen komen naar een ziekenhuis omdat ze hulp nodig hebben, en het was onze taak om die te bieden.

„Toen er een zwangere vrouw werd opgenomen van wie de vliezen veel te vroeg waren gebroken, wilde bijna geen enkele verpleegkundige op de afdeling haar helpen. De zwangerschap was niet levensvatbaar, maar de foetus had nog wel een hartslag; daarom vonden zij dat ze niet betrokken konden zijn bij de zorg. Wat mij raakte, was dat die vrouw werd beoordeeld op een beslissing die ze zelf helemaal niet wilde nemen. Ze had haar zwangerschap niet willen verliezen.

„In dit soort situaties kunnen vrouwen ernstig ziek worden of overlijden. Juist daarom vond ik het zo beangstigend om te zien dat sommige zorgverleners zich eerst afvroegen wat hun overtuigingen voorschreven, en pas daarna wat de patiënt nodig had.

„Ik moest in die periode vaak denken aan de serie The Handmaid’s Tale. Destijds zag ik dat als een dystopisch verhaal, maar de laatste jaren voelde het soms alsof Amerika langzaam die kant op bewoog. Eerst werd het Roe v. Wade-arrest vernietigd, waardoor het landelijk recht op abortus verdween. Daarna werd het gebruik van anticonceptie steeds vaker ter discussie gesteld. Alles leek stap voor stap verder op te schuiven.

„Mijn man en ik beseften dat we niet langer in dit land wilden blijven. Dat was geen gemakkelijke beslissing. Maar toen ik zwanger raakte, voelde blijven uiteindelijk als een groter risico.

„Nu wonen we 4,5 maand in Nederland. Natuurlijk mis ik mijn familie en volg ik het nieuws uit Amerika iedere dag. Maar voor het eerst in lange tijd voel ik rust. Ik hoef niet voortdurend na te denken over wat er gebeurt als er iets misgaat tijdens deze zwangerschap. Dat klinkt misschien als iets kleins, maar voor mij was het reden genoeg om een oceaan over te steken.”

Lloyd woont in Nederland sinds oktober vorig jaar.

Lloyd (46) verhuisde in oktober 2025 met zijn vrouw en drie jonge kinderen naar Nederland. Zijn vrouw groeide op als Egyptische immigrant in de Verenigde Staten en de angst voor deportaties en de toenemende polarisatie werden steeds moeilijker te negeren.

„Mijn leven draait om mijn gezin. Ik heb drie kinderen van zes jaar en jonger en bijna alles wat ik doe staat in het teken van hen. Dat is ook de reden waarom we uiteindelijk naar Nederland zijn verhuisd.

„Aan de buitenkant zag ons leven in Amerika er waarschijnlijk prima uit. Ik verdiende ongeveer 120.000 dollar [105.000 euro] per jaar, wat een goed salaris is. Het mediane inkomen voor voltijdbanen ligt er rond de 63.000 dollar per jaar. Toch werd het steeds moeilijker om vooruit te komen. Huizen, zorg en boodschappen werden duurder, terwijl gewone gezinnen steeds harder moesten werken om hetzelfde leven te behouden. Daardoor ben ik ook anders gaan kijken naar het idee van de Amerikaanse droom. Het verhaal dat je vanzelf beloond wordt als je maar hard genoeg werkt, zag ik steeds minder terug in de werkelijkheid.

„Mijn vrouw kwam als kind vanuit Egypte naar de Verenigde Staten. Tot haar achttiende leefde ze er zonder officiële verblijfsstatus, voordat ze uiteindelijk een green card kreeg. Daardoor volgden wij het immigratiedebat anders dan de meeste mensen. Naarmate ICE, de Amerikaanse immigratiedienst die verantwoordelijk is voor opsporing, detentie en uitzetting van immigranten, zichtbaarder werd en politici zich steeds harder uitlieten over deportaties, merkte ik hoe bang zij werd. Mensen denken vaak dat zulke maatregelen alleen gevolgen hebben voor mensen zonder papieren; zo voelt het niet als je er midden in zit. De boodschap die wij hoorden was dat rechten die ooit zeker leken, ineens weer ter discussie stonden.

„Daardoor ontstond een gevoel dat moeilijk uit te leggen is. Je wist nooit wie je voor je had. Wie jou zag als buurvrouw en wie jou zag als een probleem. Voor mijn vrouw voelde het alsof ze voortdurend op haar hoede moest zijn. Zij werkte als serveerster en haar werd regelmatig gevraagd waar ze vandaan kwam. Vroeger was dat een onschuldige vraag, maar de laatste jaren maakte die haar nerveus. Zodra ze vertelde dat ze uit Egypte kwam, veranderde de sfeer. Sommige gasten reageerden met medeleven. Ze wensten haar sterkte, zeiden dat ze voorzichtig moest zijn of spraken hun zorgen uit over wat er in de Verenigde Staten gebeurde. Maar omdat anderen juist ineens afstandelijk reageerden, wist ze nooit wie haar goedgezind was en wie niet. Soms werd er geen fooi meer gegeven en kreeg ze afkeurende blikken. Ze lieten soms weten dat ze liever geen immigrant tegenover zich hadden.”

„Tegelijkertijd maakten we ons zorgen over onze kinderen. We gaven thuisonderwijs, onder meer vanwege school shootings. Dat klinkt voor veel Nederlanders misschien extreem, maar voor veel Amerikaanse ouders is het een gesprek dat zij thuis met hun partner moeten voeren. Je denkt na over de kans dat je kind wordt neergeschoten op school. Ik vond het steeds moeilijker om dat normaal te vinden.

„Toen we uiteindelijk de vliegtickets boekten, voelde dat niet als een avontuur. Het voelde als een deadline. Alsof we vóór een bepaalde datum weg moesten zijn, omdat je nooit weet wanneer het nog erger wordt. Toen we op Schiphol landden, voelde het alsof we net op tijd waren ontsnapt. Steeds vaker verschenen berichten over mensen die werden vastgezet terwijl ze juist bezig waren het land te verlaten. Mensen met een legale verblijfsstatus die ineens toch problemen kregen. Mijn vrouw en ik hebben vaak tegen elkaar gezegd dat we geen dag later hadden moeten vertrekken.„Sinds ik hier ben voel ik me rustig, mijn gezin is veilig. Maar ik voel me ook heel erg schuldig: wij hadden de middelen om te vertrekken, veel mensen hebben die mogelijkheid niet. Misschien is dat ook waarom ik me nu zo inzet voor de DAFT-gemeenschap. Ik help Amerikanen die dezelfde stap overwegen, omdat ik weet hoe het voelt om bang te zijn voor wat er nog gaat komen.

„Nu wonen we ruim een halfjaar in Nederland. Iedere keer dat ik mijn kinderen naar school zie fietsen, word ik gelukkig. Omdat het zo normaal voelt. Omdat mijn kinderen hier gewoon kind mogen zijn. Natuurlijk volg ik nog steeds iedere dag het nieuws uit Amerika. Mijn familie en vrienden wonen daar nog steeds. Maar als ik eerlijk ben, moet ik zeggen dat ik geen hoop heb voor het land waar ik vandaan kom. Ik denk niet dat ik nog mee zal maken dat Amerika een betere weg inslaat.”

Pamela verhuisde eind 2024 naar Nederland met haar vrouw.

Pamela (67) woonde vrijwel haar hele leven in Californië en vertrok eind 2024 met haar vrouw naar Nederland, uit zorgen over de toekomst van lhbtqia+-rechten in de VS. Ze kozen er bewust voor om op de dag van de presidentsverkiezingen het vliegtuig te nemen.

„Mijn vrouw en ik trouwden op 17 juni 2008, op de dag dat het homohuwelijk werd gelegaliseerd in Californië. Als het had gekund, hadden we het eerder gedaan; we waren toen al twaalf jaar samen. Dat moment voelde als vooruitgang. Alsof Amerika langzaam maar zeker een land werd waar iedereen zichzelf kon zijn.

„Dat gevoel heb ik niet meer. Californië was vrijwel mijn hele leven mijn thuis. Ik werkte als architect, en mijn vrouw en ik waren ervan overtuigd dat we er oud zouden worden. Toch begonnen we een paar jaar geleden serieus na te denken over emigreren. We zijn drie maanden in Portugal gaan wonen om te kijken of het iets voor ons was. Maar het voelde niet goed. Daarna kwamen we uit bij Nederland, het land waar we al tientallen jaren op vakantie gingen. We hebben hier vrienden wonen en iedere keer als we terugkwamen, voelde het vertrouwd.

„Uiteindelijk verhuisden we op 5 november 2024, de dag van de Amerikaanse presidentsverkiezingen. Dat was bewust: we hadden al gestemd en wilden weg zijn voordat de uitslag bekend werd, bang dat er onrust zou ontstaan zoals na de verkiezingen van 2020. Misschien vonden anderen dat overdreven, maar zo voelde het niet voor ons.

„Mijn ouders stemden vroeger altijd Democratisch. Mijn vader heeft tijdens de Tweede Wereldoorlog gediend in de marine, wat hem tekende als persoon. Daardoor heerste bij ons thuis extra het idee dat je een goede buur moet zijn en dat iedereen evenveel waard is. Misschien begrijp ik daarom soms zo weinig van wat er momenteel in Amerika gebeurt.

„Ik moet vaak denken aan de beroemde uitspraak van Martin Niemöller, over hoe eerst de ene groep wordt buitengesloten en daarna de volgende, terwijl de rest zwijgt omdat het hen nog niet raakt. Pas wanneer er niemand meer over is om voor je op te komen, besef je wat er is gebeurd. Natuurlijk vergelijk ik de Verenigde Staten niet met nazi-Duitsland. Maar ik herken wel de waarschuwing die in die woorden schuilt. Als de rechten van anderen stap voor stap worden ingeperkt en je kijkt weg omdat jij er zelf geen last van hebt, kan het uiteindelijk ook jouw vrijheid raken. Eerst zijn immigranten aan de beurt, daarna transgender mensen, daarna vrouwen. Je ziet steeds opnieuw dat bepaalde groepen worden aangewezen als probleem. En als je zelf niet tot die groep behoort, is het makkelijk om te denken dat het jou niet raakt. En nu voelde het voor ons alsof wij de volgende zouden zijn.

„De laatste jaren merkte ik dat de sfeer in Californië veranderde. Mijn vrouw en ik zeiden laatst tegen elkaar dat we waarschijnlijk niet meer overal hand in hand zouden lopen als we nog in Amerika woonden. Niet omdat we ons schamen, maar omdat we voorzichtig zijn geworden. Misschien hangt dat ook samen met iets anders waar Amerikanen aan gewend zijn geraakt: weer een schietpartij op een school, weer ergens anders een mass shooting; het gebeurt zo vaak dat veel mensen er nauwelijks nog van opkijken. Dat vind ik misschien nog wel het meest verontrustende: niet alleen het geweld zelf, maar hoe normaal het is geworden. En misschien ook hoe mensen er zelf gewelddadiger van worden.

„In 2017 raakten we ons huis kwijt door een natuurbrand. Alles was weg: fotoalbums, sieraden, spullen die al generaties in onze families waren. Jarenlang had ik last van angstklachten. Maar die ervaring leerde me ook dat een huis niet hetzelfde is als thuis. Toen wij naar Nederland verhuisden, maakte dat het makkelijker om Californië los te laten. Ik wist inmiddels dat thuis uiteindelijk de plek is waar je je veilig voelt.

„Dat gevoel heb ik hier. Dat uit zich in kleine dingen. Sinds ik hier woon, bijt ik niet meer op mijn nagels, terwijl ik dat mijn hele leven heb gedaan. Ik merk het als ik homoseksuele stellen hand in hand zie lopen zonder dat iemand ervan opkijkt. Natuurlijk is Nederland niet perfect. Ook hier zijn mensen die vinden dat immigranten weg moeten. Dat hebben wij zelf meegemaakt, toen we met ons bedrijf koekjes verkochten op een markt. Mensen zeiden dat we terug moesten naar ons eigen land. Dat deed pijn, maar tegelijkertijd dacht ik ook: nu weet ik tenminste een klein beetje hoe het voelt om immigrant te zijn.

„Ik ben nog steeds Amerikaans. Dat zal nooit veranderen, maar ik schaam me er soms wel voor om het toe te geven.”

Source: NRC — This article was automatically imported from the source. Read full article at original source →